آموزش روش های جدید موفقیت در زندگی و کار

مهارت تصمیم گیری چیست؟ انواع و روش تقویت آن

foroosh

مهارت تصمیم گیری یکی از بهترین مهارت هاییست که هر کسی می تواند داشته باشد. شما در زندگی تان بارها و بارها برای مسائل مختلف تصمیم می گیرید. در زندگی شخصی و شغلی تان بارها با مواردی روبرو می شوید که باید درباره آنها تصمیم بگیرید. بیایید با هم به مهارت مهم تصمیم گیری نگاهی بیندازیم.

مهارت تصمیم گیری چیست؟

مهارت تصمیم گیری توانایی شما در انتخاب یک گزینه از بین دو یا چند گزینه موجود است. در این مهارت که نوعی مهارت حل مسئله محسوب می شود از سه روش اصلی برای تصمیم گیری در مورد یک موضوع استفاده می شود: استفاده از شهود، استدلال و یا ترکیبی از هر دوی اینها.

شهود پاسخ پیش فرض شما نسبت به مسئله یا همان ندا و احساس درونی تان هنگام بروز مشکل یا گرفتن تصمیم است. این واکنش اولیه ناشی از ترکیب چیزهاییست که شما آنها را از قبل یاد گرفته اید و یا برگرفته از تجربیات و نظرتان درباره آن موضوع است؛ بنابراین شهود در هر فردی با افراد دیگر متفاوت است. استفاده از شهود به شما این امکان را می دهد که تصمیمتان را بر اساس تجربیات زندگی تان بگیرید، برای همین شهود در واقع یک فرایند ذهنی محسوب می شود.

راز موفقیت افراد مشهور از زبان خودشان

از طرف دیگر، استدلال بر اساس داده های موجود انجام می گیرد. وقتی شما از داده ها و اطلاعاتی که در دسترستان است استفاده می کنید و به جای تمرکز روی غرایز و احساسات درونی، تصمیمتان را فقط تصمیم را بر اساس واقعیات و آمار و ارقام موجود می گیرید، در واقع استدلال کرده اید. استدلال روش عینی تری برای تصمیم گیری است و معمولا برای تصمیم گیری های بزرگ از آن استفاده می شود.

معمولا تصمیمات ما هم با استفاده از شهود و هم از طریق استدلال گرفته می شوند. استفاده از هر دو روش باعث می شود مطمئن شوید که تصمیم منطقی و درستی گرفته اید. از آنجایی که ما دائما در حال تصمیم گیری درباره مسائل مختلف هستیم؛ موقع تصمیم گیری به این فکر نمی کنیم که باید از کدام روش استفاده کنیم، به جای اینکه ترکیبی از هر دو را به کار می بریم و تصمیم می گیریم.

تصمیم گیری عمدتا به شهود و استدلال مربوط می شود؛ اما مهارت های دیگری هم در آن دخیل هستند. اگر فردی هستید که مهارت تصمیم گیری دارد پس در واقع می توان گفت از سایر مهارت های لازم برای یک انتخاب منطقی هم برخوردار هستید.

برای تصمیم گیری مناسب مهارت هایی مثل استدلال، پردازش اطلاعات، استفاده از شهود، سوال پرسیدن، تجزیه و تحلیل نتایج احتمالی و موارد دیگر مورد نیاز است. معمولا کارفرمایان موقع استخدام نیرو، دنبال کسانی می گردند که از مهارت تصمیم گیری برخوردار باشد، چون این مهارت سایر مهارت های خوب و مناسب که برای رشد و پیشرفت در یک محیط حرفه ای لازم هستند را در خود جای داده است.

فرآیند تصمیم گیری

تصمیم گیرندگان ماهر و موثر از یک فرآیند هفت مرحله ای برای تصمیم گیری استفاده می کنند. با اینکه اکثر مواقع موقع تصمیم گیری های جزئی مثلا برای اینکه شام چه غذایی بپزید، لازم نیست همه این مراحل را مو به مو بگذرانید؛ اما این مراحل روشی عالی برای مواقعیست که قرار است تصمیمات بزرگ و مهمی مثل انتخاب یک استراتژی برای فروش بیشتر بگیرید.

1- مشکل را شناسایی کنید

اول از همه باید تصمیمی که نیاز است بگیرید را بفهمید و کاملا متوجه باشید که در مورد چه چیزی باید تصمیم بگیرید. این مرحله بسیار مهم است، چون مراحل بعدی بر اساس همین مرحله پایه ریزی می شوند. قبل از رفتن به مرحله بعدی، مطمئن شوید که کاملا متوجه اوضاع هستید، چیزی که از شما خواسته می شود را به خوبی می دانید و ابزارهایی که در دسترس دارید را می شناسید.

2- کمی جستجو کنید

برای گرفتن هر تصمیمی، شما به یک سری اطلاعات و داده های پیش زمینه نیاز دارید که به انتخاب گزینه مناسب کمک می کنند. گاهی اوقات برای رسیدن به این اطلاعات فقط کافیست به جزئیات موضوع توجه کنیم و بعضی مواقع هم به تحقیقات پیچیده تری نیاز است. این مرحله به شما کمک می کند تا اطلاعاتی که برای تصمیم گیری درست و مناسب نیاز دارید را شناسایی کنید.

3- تفکر خلاق داشته باشید

در این مرحله باید تا جایی که می توانید به راه حل های موجود فکر کنید. مهم نیست این راه حل ها خوب هستند یا بد، شما فقط باید همه گزینه های موجود را روی میز بگذارید. در این مرحله با خیال راحت به تمام راه هایی که می توان از طریق آنها مشکل را حل کرد فکر کنید. یادتان باشد در این قسمت هیچ گزینه ای بد نیست چون قرار است به همه نتایج ممکن فکر کنید. بعدا این فرصت را دارید که همه گزینه های طوفان فکری تان را به خوبی بررسی کنید.

4- گزینه هایتان را ارزیابی کنید

این مرحله همان جاییست که در آن باید نتایج بالقوه راه حل هایتان را دوباره بررسی کنید. در این مرحله لیست راه حل هایی که در قدم قبلی ارائه کرده اید را مرور و به این فکر کنید که کدامشان نتیجه بهتر و منطقی تری می دهند. فراموش نکنید که وقتی تمام گزینه ها را در نظر می گیرید، هدف نهایی تان را هم باید در ذهن داشته باشید. به این ترتیب مطمئنا می توانید تصمیم خوب و مناسبی بگیرید.

5- تصمیم بگیرید

حالا وقت آن رسیده که یکی از گزینه های مد نظرتان را انتخاب کنید. می توانید از یک راه حل یا ترکیبی از چند راه برای حل مشکلتان استفاده کنید. در این مرحله به گزینه های مرحله قبلی جامه عمل بپوشانید و تصمیمی که بهترین احساس را به شما می دهد انتخاب کنید.

برای تقویت مغز خود این 100 کار را انجام دهید

6- بر اساس تصمیمتان عمل کنید

وقتی تصمیمتان را گرفتید باید در راستای آن اقداماتی که به اجرای تصمیمتان کمک می کند را انجام بدهید. این اقدامات ممکن است گام های بزرگ یا کوچکی باشند؛ ولی به هر حال برای انجامشان باید متمرکز و مصمم باشید. در این مرحله از وارد کردن افراد دیگر و کمک گرفتن از آنها نترسید. به خصوص اگر قرار باشد تصمیم بزرگی بگیرید احتمالا به کمک همکاران و دوستانتان نیاز خواهید داشت.

7- به گذشته نگاه کنید

وقتی تصمیمتان را گرفتید و مدتی هم وقت برای دیدن تاثیرات آن داشتید، کمی وقت بگذارید و تصمیمتان را ارزیابی کنید. به این فکر کنید که آیا این تصمیم نتیجه ای که می خواستید را به شما داده است یا آنقدرها هم موفق نبوده؟ اختصاص دادن این زمان برای تأمل در تصمیم گیری راهی عالیست که از طریق آن نه تنها می توانید توانایی تصمیم گیری تان را بهبود ببخشید، بلکه به شناخت بیشتری از خودتان هم دست پیدا می کنید. حتی می توانید نظر دیگران را در مورد تأثیرات تصمیمی که گرفته اید بپرسید تا ببینید برداشت آنها از این تصمیم چیست.

انواع مهارت های تصمیم گیری

همانطور که گفتیم، تصمیم گیری مهارت بسیار مهمیست چون برای اینکه بتوانید یک تصمیم گیرنده خوب باشید به مهارت های کلیدی دیگری هم نیاز دارید. بیایید با هم بررسی کنیم و ببینیم برای تصمیم گیری بهتر به چه مهارت هایی نیاز داریم.

1- حل مسئله

مهارت شماره یک برای تصمیم گیری موثر، مهارت حل مسئله است. از آنجایی که تصمیم گیری نوعی حل مشکل و تعیین بهترین گزینه محسوب می شود، قطعا داشتن مهارت های قوی در حل مسئله، دارایی ارزشمندی محسوب می شود. اگر با یک طرز فکر منطقی سراغ مشکل و مسئله مورد نظر بروید، احتمال اینکه راه حل های مناسبی بدهید و تصمیم نهایی تان قوی باشد بیشتر می شود.

2- همکاری

تصمیم ها همیشه فقط توسط یک نفر گرفته نمی شوند. شما باید با استفاده از مهارت سازش و همکاری، بهترین تصمیمات را بگیرید. حتی وقتی خودتان به تنها تصمیم می گیرید باز هم کمک گرفتن دوستان و همکاران می تواند به شما کمک می کند تا به تصمیم بهتری برسید. همکاری هم در زمانی که قرار است تصمیم شخصی بگیرید و هم موقع گرفتن تصمیمات گروهی بسیار به شما کمک می کند.

3- هوش هیجانی

هوش هیجانی یا EQ، در واقع توانایی مشاهده و درک احساسات خودتان و اطرافیانتان است. وقتی احساسات دیگران را در نظر می گیرید به یک تصمیم گیرنده قوی تبدیل می شوید. این مورد مربوط به تصمیم گیری شهودی است. هوش هیجانی در واقع توانایی شما برای دیدن واقعیت ها، احساسات و آمار و ارقام مختلف به شکلی متعادل است که به شما کمک می کند تصمیم خوبی بگیرید.

چطور سریعتر و بهتر یاد بگیریم؟

4- استدلال منطقی

این مهارت جزو مهارت های کلیدی در مراحل میانی فرایند تصمیم گیری است. استدلال منطقی توانایی ارزیابی و تجزیه و تحلیل کامل اطلاعات، گزینه ها و تصمیمات مختلف است که باعث قوی تر شدن تصمیم شما می شود. این مهارت بیشتر با استدلال مرتبط است؛ یعنی فرد تصمیم گیرنده به جای متکی بودن بر احساسات، روی واقعیات متمرکز است.

سایر مهارت های تصمیم گیری

با اینکه مهارت های گفته شده در بخش قبلی جزو مهارت های کلیدی تصمیم گیری محسوب می شوند؛ ولی این مسئله به این معنی نیست که بدون استفاده از این مهارت ها نمی توانید هیچ تصمیمی بگیرید. مهارت های دیگری هم وجود دارند که به شما کمک می کنند توانایی هایتان را در تصمیم گیری افزایش بدهید. به لیست زیر نگاهی بیندازید تا ببینید در حال حاضر کدام یک از مهارت های زیر را دارید و در چه زمینه هایی باید پیشرفت کنید.

  • سازماندهی کردن: این مهارت به شما کمک می کند تا تمام اطلاعات مربوط به گذشته و همینطور گزینه ها و سایر ابزارها را به ترتیب سازماندهی کنید.
  • مدیریت زمان: تصمیم گیری به موقع به معنای تصمیم گیری عجولانه و سریع نیست. مدیریت زمان برای صحیح انجام دادن کار طی 7 مرحله مربوط به تصمیم گیری مهارتیست که شما را از دیرگان متمایز می کند.
  • مدیریت و رهبری: موقع همکاری و تصمیم گیری گروهی، یک نفر باید مسئولیت این تصمیمات را به عهده بگیرد و از اجرای آنها اطمینان حاصل کند. این اتفاق زمانی رخ می دهد که مهارت رهبری به خوبی وجود داشته باشد.
  • خلاقیت: هر چه خلاقیت بیشتری در حل مسئله داشته باشید گزینه های بهتر و نتایج بالقوه بیشتری هم پیش رو خواهید داشت. علاوه بر این خلاقیت شما منجر به اجرای راه حل های خلاقانه ای برای حل مشکل می شود.
  • اخلاق: تصمیم گیری اخلاقی نیز یکی دیگر از مهارت هاییست که به شما کمک می کند بهتر عمل کنید. نکته کلیدی در اینجا بررسی جوانب مثبت و منفی تصمیم از نظر اخلاقی است.
  • تحقیق: هر چه در مراحل اولیه تصمیم گیری تحقیقات بیشتری انجام بدهید، آمادگی بیشتری برای تصمیم گیری کسب می کنید.
  • تحلیل و بررسی: داشتن مهارت های تحلیلی قوی به شما کمک می کند تا از منطقی بودن تصمیماتتان اطمینان حاصل کنید.
  • انعطاف پذیری: انعطاف پذیری و تفکر سریع به شما در تصمیم گیری کمک زیادی می کنند، چون گاهی اوقات مجبورید سازش کنید یا محدودیت های جدیدی پیش رویتان ظاهر می شوند و نحوه تصمیم گیری تان را تغییر می دهند.

آیا می توان مهارت تصمیم گیری را تقویت کرد؟

بله، خوشبختانه تصمیم گیری مهارتیست که می توانید با تمرین کردن آن را تقویت کنید. برخی ها به طور طبیعی بیشتر از بقیه می دانند باید چطور تصمیم بگیرند؛ اما شما هم می توانید این مهارت را در خودتان پرورش بدهید. اگر موقع تصمیم گیری بیش از حد معطل می کنید یا وسواس زیادی به خرج می دهید، باید چند قدم به جلو بردارید و طرز فکرتان را تغییر بدهید.

1- بر ترس هایتان غلبه کنید

راز بزرگی که اینجا وجود دارد این است که وقتی پیش خودتان فکر می کنید نمی توانید قاطعانه عمل کنید و تصمیم بگیرید، احتمالا به خاطر ترس هایتان است. هر تصمیمی، هر چقدر هم کوچک باشد نوعی تغییر محسوب می شود و می تواند تفاوت قابل توجهی در زندگی خودتان و اطرافیانتان که برایتان مهم هستند تغییر قابل توجهی ایجاد کند.

این ترس از تغییر مخرب است و جلوی شما را می گیرد و موقعی که باید برای سرنوشتتان تصمیم بگیرید شما را فلج می کند. حالا این سوال پیش می آید که چطور می توانید جلوی این حس را بگیرید و این الگوی منفی را بشکنید؟ جواب این است که باید به جای ترسیدن، آغوشتان را برای تغییرات باز کنید. این را بپذیرید که زندگی همیشه در حال تغییر است و با تصمیم گیری، حتی وقتی نسبت به آن اطمینان ندارید، کنترل زندگی تان را در دست می گیرید.

3 گام ضروری برای تقویت حافظه بلند مدت

2- بیش از حد همه چیز را تجزیه و تحلیل نکنید

فقط شما نیستید،؛ هیچ کس در هیچ کجای جهان نمی تواند نسبت به همه چیز کاملا مطمئن باشد. افرادی که یاد گرفته اند چطور فرد قاطعی باشند، به همان اندازه شما مطمئن یا نامطمئن هستند؛ آنها فقط ترجیح می دهند که انتخاب کنند. اما شاید بگویید ممکن است تصمیمی که می گیرند اشتباه باشد؛ در این صورت چه؟

در حقیقت آنها می دانند که می توانند از اشتباهاتشان درس بگیرند و معمولا هم به سرعت این درس را فرا می گیرند. برای همین یک تصمیم ضعیف به تصمیم گیری های قوی و منطقی در آینده منجر می شود. اگر هیچ تصمیمی نگیرید ممکن است اتفاق بدی نیفتد یا چیزی بدتر نشود؛ اما با یکجا نشستن و دست روی دست گذاشتن هم اوضاع تغییر نمی کند. با گذشت زمان عدم موفقیت در انتخاب، خود به خود به یکی از انتخاب هایتان تبدیل می شود و می توانید آن را کنار بگذارید.

مهارت مدیریت و رهبری واقعی از توانایی تصمیم گیری ناشی می شود؛ حتی اگر از درستی آن تصمیم مطمئن نباشید. اگر می خواهید در زندگی شخصی یا در محل کارتان رهبری یک گروه را به عهده بگیرید، باید آمادگی سرنوشت ساز بودن را داشته باشید؛ حتی اگر ندانید راه درست چیست. پس بیش از حد فکر نکنید و شروع به تمرین قاطعیت کنید!

3- کسی را پیدا کنید که به شما یاد بدهد چطور قاطع باشید

اغلب اوقات چیزی که مانع از تصمیم گیری ما می شود این است که احساس می کنیم همه اطلاعات مورد نیاز برای یک تصمیم گیری درست و مناسب را در اختیار نداریم. در چنین شرایطی نکته ای که می تواند به شما کمک کند این است دست از تحلیل بیش از حد اوضاع بردارید. احساس آمادگی برای تصمیم گیری به معنی جمع آوری اطلاعات است. از سوال پرسیدن، تحقیق کردن و بررسی نظرات مختلف خجالت نکشید. هر چه اطلاعات بیشتری در اختیار داشته باشید، بهتر می توانید تصمیم بگیرید.

بهترین مدیران کسانی هستند که دنبال پیشرفت مداوم و بی پایان در همه چیز و از جمله تقویت مهارت های تصمیم گیری شان هستند. اگر مشاور یا مربی داشته باشید می توانید همیشه درباره تصمیماتی که می خواهید بگیرید با او مشورت کنید، سوالاتتان را بپرسید، اطلاعات و تجربیات مفید برای تصمیم گیری را جمع آوری کنید و به این ترتیب تصمیم قوی و مناسبی بگیرید. داشتن مشاور برای کسانی که می خواهند تصمیمات قاطعانه بگیرند بسیار ضروری است.

4- نتایج تصمیمتان را تجسم کنید

از ویژگی تجسم کردن اغلب برای تعیین و دستیابی به اهداف استفاده می شود. در مسیر افزایش قاطعیت هم می توانید از این مفهوم استفاده کنید. تمام گزینه هایی که برای حل مسئله پیش رو دارید را در نظر بگیرید و تجسم کنید هر کدام از آنها چه نتیجه ای به شما می دهند. پیش خودتان تصور کنید که بعد انتخاب هر کدامشان چه اتفاقی می افتد؟

فقط به نتایج منفی فکر نکنید، بلکه نتایج مثبت و خنثی را هم در نظر بگیرید. برای هر گزینه یک لیست از مزایا و معایب آن راه حل در ذهنتان بسازید. این استراتژی نه تنها در تصمیم گیری نهایی به شما کمک می کند، بلکه در واقع ذهنتان را برای تصمیم گیری سریعتر در آینده شرطی می کند.

تکنیک های تصمیم گیری (31 تکنیک اصلی)

5- تصمیمات کوچکتر بگیرید

تنها راه فهمیدن اینکه شما به طور مداوم در زندگی تان در مسیر پیشرفت قرار دارید یا نه، استفاده از قدرت تصمیم گیری است. این قدرت هم درست مثل هر قدرت دیگری تا زمانی که از آن استفاده نکرده اید تقویت نمی شود. هر چه بیشتر تصمیم بگیرید، مهارت تصمیم گیری تان بیشتر می شود. به این ترتیب خیلی زود یاد می گیرید چطور قاطع تر باشید.

وقتی تصمیم بزرگی می گیرید به خودتان محدودیت زمانی بدهید. اغلب اوقات، بهترین ایده ها و انگیزه ها همان انگیزه های اولیه هستند و اغلب اوقات بعد از فقط 5 تا 10 دقیقه می دانیم چکار می خواهیم کنیم. اگر قرار است تصمیم بزرگی بگیرید، با تقسیم آن به تصمیمات کوچکتر کارتان را راحت تر کنید. حتی می توانید روی کاغذ این تقسیمات را بنویسید و مرحله به مرحله جلو بروید. فکر کردن در مورد یک تصمیم بزرگ به عنوان یک سری تصمیمات کوچک، فشار را از روی شما برمی دارد و اجازه می دهد بتوانید عاقلانه فکر کنید.

6- سعی نکنید کامل و بی عیب و نقص باشید

همه ما این جمله کاچی به از هیچی را شنیده ایم. این اصطلاح به خصوص درباره تصمیم گیری به خوبی صدق می کند. افراد موفق در هر زمینه باید روی نحوه تصمیم گیری هر روزشان تسلط داشته باشند. آنها هم درست همان موانع مشابه شما را دارند؛ با این تفاوت که یاد گرفته اند قرار نیست کامل و بی عیب و نقص باشند. گاهی اوقات همین که به اندازه کافی خوب باشید خودش یکجور کمال به حساب می آید. کامل بودن فقط باعث می شود موقع انتخاب کردن ترس بیشتری داشته باشید.

به جای تمرکز روی کمال، از خودتان بپرسید این تصمیم چه با نگاه کمال گرایانه ای که نسبت به خودتان دارید چه ارتباطی دارد؟ کدام گزینه شما را به آن هدف نزدیکتر می کند؟ اگر همه چیز طبق برنامه پیش نرود، آیا می توانید عواقب آن را بپذیرید؟ اگر به تصمیماتی که می گیرید به چشم عوامل مرگ و زندگی نگاه نکنید و آنها را سنگ محک و عامل اضافه کردن تجربیات زندگی تان تصور کنید، علاقه تان به کامل و بی نقص بودن هم کمتر می شود.

7- یک هدف برجسته برای خودتان تنظیم کنید

حالا که با ترس هایتان آشنا شدید و یاد گرفتید چطور باید بر آنها غلبه کرد، وقتش رسیده با تعیین یک هدف جسورانه رو به جلو حرکت کنید. به چیزی فکر کنید که همیشه می خواستید برای خودتان بدست بیاورید. احتمال اینکه ترس هایتان شما را عقب نگه داشته باشند وجود دارد؛ پس با قاطعیت تصمیم بگیرید که برای رسیدن به هدفتان جسورانه به جلو حرکت کنید.

فرض کنید می خواهید فروشتان را بیشتر کنید اما در برابر تعیین این مسئله به عنوان هدف مقاومت می کنید، چون به نظرتان فروش بیشتر غیر ممکن می رسد. وقتی ترستان را رها کنید آزادانه تر فکر می کنید و متوجه می شوید برای رسیدن به چنین هدفی فقط به ابزارهای مناسب احتیاج دارید و هیچ چیزی غیر ممکن نیست. برای فروش بیشتر، شاید لازم باشد یک بازاریاب استخدام کنید یا استراتژی های فعلی تان را مجددا بررسی کنید. یادتان باشد وقتی راهکار جدیدی اتخاذ می کنید به آن پایدار و متعهد بمانید و تا رسیدن به هدف دست از تلاش برندارید.

۹ نکته بسیار ساده برای اینکه فردی موثر و پربازده باشید!

اینکه چطور بتوانیم قاطعانه تصمیم بگیریم تاثیر بسیار زیادی روی زندگی ما دارد. تصمیم گیری مهارتیست که از طریق آن می توانید مهارت های دیگرتان را هم به دیگران نشان بدهید. با استفاده از نکاتی که در این مطلب گفته شد به راحتی می توانید این مهارت را در خودتان تقویت کنید.

یک جمع بندی (اینفوگرافی)

تقویت مهارت تصمیم گیری (اینفوگرافی)

منبع 1 منبع 2

پایین-درآمدزایی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا