هنر فرش بافی که در ایران دارای قدمت بسیار طولانی می باشد معمولاً یکی از روش های کسب درآمد برای اکثر خانم های خانه دار بوده است. اما در دهه های اخیر این هنر به شکل گسترده تری توسعه یافت و بسیاری از خبرگان این شغل به فکر راه اندازی کارگاه تولید فرش افتادند تا علاوه بر افزایش در آمد خود برای کسانی که شرایط لازم برای قالیبافی در منزل را ندارند نیز راه چاره ای باشندو همچنین با تولید فرش های با کیفیت ، به وضعیت تولید این صنعت نیز رونق دهند. در این مقاله با مراحل راه اندازی و برآورد هزینه یک کارگاه قالی بافی معمولی آشنا می شوید.
مقدمه:
هدف از راه اندازی و تأسیس یک کارگاه قالیبافی در درجه اول تولید فرش اصیل ایرانی و در درجه دوم کسب درآمد و استقلال مالی است.
هدف مهم دیگر این کارگاه جذب نیرویی کاری و آموزش به آنها بوده که پس از گذراندن مراحل آموزشی می توانند در همین واحد مشغول به کار شوند و خود نیز در آینده یک نفر از افراد آموزش دهنده باشند که هنر قالیبافی و کسب درآمد از این هنر را به دیگران آموزش دهند.
کسب و کار قالی بافی:
کارگاه تولید فرش دستبافت یک نوع مؤسسه تولیدی و اشتغال زایی است. که برای رفع نیاز جامعه به محصولات بافتی که باعث آسانتر شدن زندگی می شود تلاش می‌کند. خدمات و تولیدات این کارگاه شامل افراد و خانواده‌های هموطن می‌شود و برای ورود ارز به کشور به خارج صادر می‌شود و همچنین زیر پوشش قرار دادن دادن افرادی که به تنهایی نمی‌توانند از هنر خود استفاده نموده و کسب درآمد کنند.
خدمات و محصولات تولیدی:
در این واحد تولیدی این خدمات عرضه می شود:
- آموزش به افراد علاقه مند به هنر و کسب درآمد
- تولید فرش دستبافت ایرانی
- تولید انواع محصولات بافتی مانند پشتی پرده ابریشمی و تابلو فرش
محل کارگاه:
محل کارگاه یک فضای ۲۵۰ متری که شامل ۲ طبقه همکف و زیرزمین می‌شود که زیرزمین ۲۰۰ متری به عنوان انبار رنگ روغن و دیگر مواد اولیه و غیره می باشد. و طبقه همکف برای بافت فرش و آموزش دادن استفاده می شود و ۵۰ متر دیگر حیاط و سرویس بهداشتی و اتاق نگهبانی می باشد.
مسائل امنیتی :
برای برقراری امنیت و حفظ اموال کارگاه باید در شبانه روز ۲ نفر نگهبان در شیفتهای شب و روز به کار نگهبانی مشغول باشند ضمناً کارگاه مجهز به دزدگیر نیز باشد.
مسائل بهداشتی و امکانات :
برای حفظ بهداشت افراد این کارگاه که بدیهی است جزو سرمایه ها حساب می شوند اندیشیده شود و کارگران از ماسکهای معمولی استفاده کنند. و اتاقی نیز برای استراحت تعبیه شود که شامل چند تخت و صندلی و جعبه کمکهای اولیه باشد و برای بهداشت محیط نیز هواکش هایی بمنظور تهویه هوا تعبیه شود و پنجره هم برای اینکه نور کافی به فضای کارگاه برسد و هم در مواقع لزوم از لامپ و مهتابی استفاده شود.
همچنین برای فصلهای مختلف بخاری و کولر تهیه شود. سرویسهای بهداشتی که شامل توالت و روشویی مناسب با تعداد افراد این کارگاه باشد نیز ساخته و مجهز به مایع دستشویی و دستمال و هواکش و نورکافی باشد و بطور مرتب نظافت شوند.
و ۲ اتاق ۱۲ متری نیز برای موقع ناهار و نماز برای خانم ها و آقایان به طور جداگانه آماده شده است و آشپز خانه ۶ متری مجهز به فرگاز و سماور و غیره
بازاریابی :
برای راه اندازی یک واحد تولیدی ابتدا منطقه ای انتخاب شد که دراطراف آن هیچگونه مسئله ای که موجب ضرر به این امر نباشد و از نظر فرهنگی، معیشتی و اجتماعی تا حدود زیادی بررسی و شناسایی شد تا براحتی بتوان بازارهای خوبی برای انواع و اقسام تولیدات این مجموعه پیدا کرد، و نیز با کمک خواستن از شرکتهای دولتی و خصوصی برای ایجاد بازاری سالم در داخل و خارج از کشور تلاش می شود.
امور مالی:
پرداخت حقوق و دستمزد کارگران به طور ماهیانه و باتوجه به سابقه و ساعت کاری آنها در نظر گرفته شود و همچنین تا طی مراحل آموزشی خود را به پایان نرسانده باشند حقوقی دریافت نخواهند کرد.
مدارک مورد نیاز برای اخذ مجوز :
- – تصویر کلیه صفحات شناسنامه متقاضی
- تصویر آگهی ثبت شرکت – اساسنامه و آخرین مصوبه هیات مدیره که در آن صاحبان – امضاء مجاز شرکت تعیین شده باشند . (برای شرکتها)
- چهار قطعه عکس ۴*۳ تما م رخ جدید برای خانمها عکس با پوشش اسالمی الزامی – است برای شرکتها عکس ازمدیر عامل شرکت باشد
- – تصویر کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم برای آقایان زیر ۳۵ سال سن
- – مدارک مستند و کافی مبنی برداشتن مهارت فنی وسوابق تجربی الزم در رشته فرش دستباف
- تصویر مدارک مبتنی بر اختیار داشتن زمین و عدم ممنوعیت قانونی برای احداث مجتمع های بزرگ
- – تولیدی فرش دستباف مورد نظر در آن زمین واخذ استعلام های لازم از مراجع ذیصالح مبنی بر عدم – منع قانونی احداث وراه اندازی کارگاه تولیدی یا خدمات تکمیلی قالی –
- طرح توجیهی اقتصادی – فنی برای احداث کارگاه مورد نظر
- تعهد کتبی بر توانایی مالی جهت اجرای طرح یا اخذ تسهیالت مالی از سیستم بانکی
- قراردادهای منعقده فی مابین بافنده و صاحب کارگاه
- تکمیل فرم تعهد نامه کارگاه فرش دستباف توسط صاحب کارگاه
برآورد هزینه:
برای راه اندازی هر دار قالی به ازای هر متر قالی 5 میلیون تومان سرمایه لازم است تا کارگاه راه بیفتد. لازم به ذکر است حاشیه سود این فعالیت حدود 30 درصد در سال می باشد.
انتخاب نوع دار قالی
یکی از مهم‌ترین تصمیمات در راه‌اندازی کارگاه، انتخاب نوع دار قالی متناسب با نوع تولید است:
- دار عمودی (قائم): رایج‌ترین نوع دار در کارگاه‌های ایرانی است و برای بافت فرشهای با ابعاد متوسط تا بزرگ مناسب است. جابه‌جایی فرش روی این دار ساده‌تر است.
- دار افقی (خوابیده): بیشتر برای بافت فرشهای بزرگ و گاه فرشهای سنتی روستایی استفاده می‌شود و نیاز به فضای بیشتری دارد.
- دار چوبی سنتی در برابر دار فلزی: دارهای فلزی امروزه به دلیل استحکام بیشتر و امکان تنظیم دقیق‌تر کشش تار، در اکثر کارگاه‌های نیمه‌صنعتی جایگزین دارهای چوبی شده‌اند.
انتخاب نوع دار مستقیما روی سرعت تولید، کیفیت بافت و حتی هزینه اولیه راه‌اندازی تاثیر می‌گذارد.
مواد اولیه مورد نیاز
علاوه بر دار قالی، تهیه مواد اولیه زیر برای شروع فعالیت کارگاه ضروری است:
- نخ تار و پود: معمولا از جنس پنبه یا گاهی ابریشم برای فرشهای ظریف‌تر
- خامه یا نخ پرز (ابریشم، پشم یا اکریلیک): بسته به کیفیت و قیمت فرش نهایی انتخاب می‌شود
- رنگ‌های طبیعی یا شیمیایی: برای رنگرزی نخ‌ها؛ رنگ‌های طبیعی هرچند گران‌تر هستند اما ارزش فرش را در بازارهای صادراتی بالا می‌برند
- قیچی، دفتین (شانه) و چاقوی بافندگی: ابزار دستی ضروری برای هر بافنده
هزینه تامین مواد اولیه باید جدا از هزینه راه‌اندازی سالن و دار قالی در نظر گرفته شود و به‌طور معمول بخش قابل توجهی از سرمایه در گردش کارگاه را تشکیل می‌دهد.
نیروی انسانی مورد نیاز
برای اداره یک کارگاه قالیبافی معمولی، معمولا به این نیروها نیاز خواهید داشت:
با این اپلیکیشن ساده، هر زبانی رو فقط با روزانه 5 دقیقه گوش دادن، توی 80 روز مثل بلبل حرف بزن! بهترین متد روز، همزمان تقویت حافظه، آموزش تصویری با کمترین قیمت ممکن!
- بافنده‌های ماهر و نیمه‌ماهر: بسته به اندازه کارگاه، معمولا بین ۵ تا ۱۵ نفر
- طراح نقشه فرش: فردی که نقشه یا طرح فرش (نقشه‌خوانی) را برای بافندگان آماده می‌کند
- رنگرز: مسئول آماده‌سازی و رنگ‌آمیزی نخ‌ها پیش از بافت
- ناظر کیفیت (کنترل کیفی): برای بررسی یکنواختی بافت، تراکم گره و رفع اشکالات احتمالی در حین کار
- مسئول فروش و بازاریابی: برای ارتباط با خریداران داخلی و صادرکنندگان
زمان تولید و برآورد بازدهی
مدت‌زمان بافت یک تخته فرش به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- تراکم بافت (تعداد گره در هر سانتی‌متر مربع)
- اندازه فرش
- تعداد بافنده‌های همزمان روی یک دار
- میزان ظرافت طرح و رنگ‌بندی
به‌طور تقریبی، بافت یک فرش ۶ متری با تراکم متوسط توسط دو بافنده می‌تواند بین ۴ تا ۶ ماه زمان ببرد. این موضوع باید در برآورد اولیه بازگشت سرمایه لحاظ شود، چراکه برخلاف بسیاری از تولیدات صنعتی، فرش دستباف چرخه تولید طولانی‌تری دارد.
بازارهای فروش و صادرات
برای فروش محصولات کارگاه می‌توان از چند مسیر اقدام کرد:
- فروش مستقیم به بازار فرش (مانند بازارهای سنتی تبریز، کاشان و اصفهان)
- همکاری با نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی صنایع‌دستی
- فروش آنلاین از طریق پلتفرم‌های تخصصی صنایع‌دستی
- عقد قرارداد با صادرکنندگان فرش برای بازارهای اروپا، آمریکا و کشورهای عربی
نکته مهم این است که کیفیت بافت، اصالت طرح و استفاده از رنگ‌های ثابت (به‌ویژه رنگ‌های گیاهی) نقش زیادی در قیمت‌گذاری و جذب مشتریان صادراتی دارد.
چالش‌های رایج در راه‌اندازی کارگاه
- کمبود نیروی ماهر: با توجه به کاهش علاقه نسل جوان به این حرفه، پیدا کردن بافنده ماهر در برخی مناطق دشوار شده است.
- نوسانات قیمت مواد اولیه: به‌خصوص قیمت پشم و ابریشم که وابسته به بازار جهانی است.
- زمان‌بر بودن بازگشت سرمایه: برخلاف بسیاری از کسب‌وکارها، بازگشت سرمایه در این صنعت به دلیل چرخه طولانی تولید، زمان بیشتری می‌طلبد.
- رقابت با فرش ماشینی: کارگاه باید بتواند با تاکید بر اصالت و کیفیت دستبافت، تمایز خود را نسبت به فرشهای ماشینی حفظ کند.
کاربر گرامی! قسمت نظرات برای ثبت دیدگاه ها و سوالات مرتبط با این مطلب می باشد.
سلام
برای نصب دار قالی در منزل شخصی ، ارتفاع ، طول و عرض کارگاه چقدر باید باشد؟
ممنون
سلام من یخوام یه کارگاه راه بندازم برا بازار یابی باید چیکار کنم
با سلام
در رابطه با راههای گرفتن مجوز برای راه اندازی کارگاه تابلو فرش
ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام با چقدر پول میتونم یه دونه فرش دطتباف رو ببافم ینی وسایل مورد نیازشو بخرم؟؟؟
درود. هزینه ها در چند ماه اخیر بسیار متغیر هستند و برای یک هزینه حدودی باید از تولیدکنندگان قیمت بگیرید
سلام بنده از بافنده های با تجربه (ترجیحا بافنده ی فرش ابریشم) با سفارش های مرتب و دوره ای حمایت میکنم اگر مقدوره بافنده های عزیز با بنده تماس بگیرن
۰۹۱۲۴۷۸۹۸۷۹
موبدی
با سلام؛ به دلیل پاره ای از دلایل از همکاری با بافندگان متفرقه معذوریم، لطفا دیگر با شماره بالا تماس نگیرید، ارادتمند جامعه ی هنرمند و زحمت کش بافنده ایرانی، موبدی
سلام
مادر من 15 سال سابقه داره توی فرش بافی یا گلیم بافی
ولی من دوس دارم الان اموزشگاه داشته باشه
چون واقعا هنرش عالیه
یکی بهم بگه باید چیکار کنم تا بتونم براش هنرجو بگیرم
یا مجوز میخاد ؟
سلام. اگر قرار هست به صورت گروهی کلاس برگزار کنید نیاز به مجوز از فنی و حرفه ای دارید اما اگر به صورت کلاس خصوصی (در حد دو نفر) هست، نیازی نمی باشد
سلام من میخوام یه کارگاه قالی بافی راه اندازی کنم جاش را پیدا کردم از کجا باید شروع کنم. لازم به ذکر است که من چندسال پیش مدرک تاسیس اموزشگاه اش راهم گرفتم ولی به دلیل مشکلات مالی انجام ندادم الان از کجا شروع کنم خوبه؟ ایا میتونم تولید اشتغال و درامد زایی برای خودم و بقیه کنم یا نه؟
سلام. میشه بمن بگین چطور مجوز تاسیس گرفتین؟ممنون
سلام میشه بگید مجوز چطوری گرفتید باید چه کارهایی انجام داد ممنون
سلام.من باتوجه به علاقه ای که به قالیبافی دارم,میخوام ازهمین راه هم کسب درآمدکنم.باشروع بافت یه تابلوفرش خوبه شروع کنم؟؟
سلام اره خوبه
سلام.
به نظر من از تابلو فرش شروع نکنید
چون خیلی حوصله میخواد
نقشعچه فرشهای زیر پایی بهترع
میخوام ازصفرشروع کنم,بایدچیکارکنم؟اول خودم قالیبافی روشروع کنم.یامیتونم ازاول کارگاه بزنم؟
سلام بهتر است از یه دار قالی شروع کنی تا بتونی براورد هزینه درآمد بکنی بعد تصمیم به کارگاه
سلام
من میخوام یک کارگاه قالی بافی راه اندازی کنم هم برای خودم کسب درامد باشه هم چند نفر را مشعول بکار بشند . میشه راهنماییم کنید که چطوری و از کجا شروع کنم . ? ممنونم
با سلام و تشکر از سایت مفیدتون
من علاقه زیادی ب راه اندازی یک کارگاه کوچک قالیبافی دارم.میخواستم میزان حدودی سرمایه اولیه(برای 3دارقالی) و بخصوص میزان دستمزد کارگران را بدونم.ممنون میشم جواب بدین.
سلام من یک بافنده قدیمی هستم چگونه میتوانم شروع به تولید تابلو فرش نمایم برای تامین دستگاه ونخ راهنمایی ام کنید درضمن من در مشهد ساکن هستم
سلام.از چهارمحال و بختیاری هستم.به ازای هر قالی 2*3 چقدر سرمایه لازم دارم ؟ چه مقدار پول میخواد ؟ میخوام کارگاه بزنم
سلام..میخوام یه کارگاه قالی بافی بزنم در زیر بنای ۶۰ متری که حدود ۵ فرش شش متری میشه بافت…فقط نمیدونم از کجا شروع کنم و کارگرارو از کجا پیدا کنم ..در ضمن میتونم آموزش هم بدم ..اگه راهنماییم کنید که بتونم بافنده پیدا کنم ممنون میشم
سلام لطفا با من از طریق واتس آپ در ارتباط باشید
09132804828
سلام من حدود ۱۰ سالی میشه که قالی بافی میکنم حالا میخوام کارگاه تابلو فرش تاسیس کنم میشه راهنماییم کنید
سلام خیر نمیشه
سلام و درود خداقوت بهتون
الان برای راه اندازی یه کارگاه قالی بافی چقدهزینه میخواد ؟؟؟
ممنون میشم راهنمایی کنید 🙏