وسایل مورد نیاز برای چرم دوزی کدامند؟ بهمراه تصاویر و قیمت آنها

صنعت چرم دوزی که در ایران دارای قدمت زیادی می باشد، یکی از صنایع دستی کاربردی در ایران است. یکی از اصلی ترین کاربردهای آن در نساجی می باشد و کاربرد های دیگر آن را می توانیم در تولید محصولات جانبی مانند تولید انواع کیف، کفش، کمربند، روکش صندلی و مبلمان ، وسایل تزئینی مثل دستبند و … مشاهده کنیم. در این پست با انواع وسایل اولیه و ضروری برای دوخت چرم آشنا می شوید.

مقدمه:

برای اولین بار نخسیتن کارخانه ماشینی و مدرن چرم سازی در سال ۱۳۱۱ در همدان توسط اردشیر یگانگی بنیان گذاشته شد. تاریخ فعالیت واقعی صنعت چرم سازی در ایران از شهر همدان شروع شد. از آن پس این صنعت به تدریج در کشور توسعه یافت به گونه‌ای که تعداد کارخانه‌های چرم سازی از یک کارخانه در سال ۱۳۱۱ به ۲۲ کارخانه در سال ۱۳۲۲ افزایش یافت.

وسایل مورد نیاز چرم دوزی چیست؟!

چرم:

چرم دارای انواع مختلف طبیعی و مصنوعی می باشد که بهترین آن چرمی است که از پوست گاو تهیه می شود. قیمت چرم بر اساس نوع آن متفاون است و از متری 4000 تا 14000 متفاوت است.

حتماً ببینید: 8 مدل (الگوی) کیف اسپرت و فانتزی زنانه و دخترانه جدید

تخته (ازجنس فایبر گلاس):

تخته کار چرم دوزی یکی دیگر از وسایل مورد نیاز چرم دوزی با دست میباشد که به عنوان ابزاری در هنگام سمبه زدن و سوراخ کردن در زیر کار قرار میگیرد و معمولا از جنس فایبر گلاس یا پلاستیک فشرده هست و قیمت آن از 3500 تا 12000 تومان متفاوت است.

مشته:

وسیله ای است شبیه به گوشت کوب که جهت ضربه زدن برروی سمبه استفاده می شودو یکی از وسایل اولیه برای آغاز هنر چرم دوزی می باشد .مشته در سه سایز ( کوچک، متوسط و بزرگ) در بازار موجود می باشد و قیمت آن حدود 4000 تومان می باشد.

موم:

برای کشیدن بر روی نخ تا نخ باز ولایه لایه نشه و دوختن با اون آسون باشه ، قیچی مخصوص، نخ که می توانه تسبیحی یا نخ قلاب بافی باشد، سوزن کوبلن دوزی، مقوای رنگی که پشت آن به صورت میلی متری شطرنجی باشد، مداد، قفل، پرچ، دکمه، چسب پاتکس، آستر و … . قیمت موم چرم دوزی حدود 1000الی 2000 تومان می باشد.

دستگاه‌ دکمه زن یا پرچ زن:

پانچ یا سوراخ کن برای سوراخ کردن کمربند٬ چرم٬ پارچه٬ و هر چیز دیگری مورد استفاده قرار میگیرد. این دستگاه، جایگزین مناسبی بجای سمبه برای کاهش سرو صدای ناشی از ضربه زدن بمنظور سوراخ کردن چرم می باشد. همچنین هنگامی که کناره های کار چسب زده شده و امکان سوراخ کردن با سمبه و مشته وجود ندارد پانچ راحت ترین و بهترین گزینه است. قیمت پرچ کن قپه ای حدود 4000 و پرچ کن رومیزی 52000 تومان می باشد.

سمبه:

برای سوراخ کردن چرم که ۳ شماره اون بیشتر مورد استفاده شما نیست و قیمت آن با توجه به سایز آن از 12000 تا 35000 موجود است.
شماره‌ی ۱/۵ برای سوراخ کردن دوخت و دوز با نخ
شماره‌ی ۲ برای سوراخ کردن جای دکمه یا پرچ
شماره‌ی ۳ برای سوراخ کردن دوخت ودوز با قیطان پلاستیکی یا تریشه

حتما ببینید: 3 الگوی کیف پول چرم زنانه دست دوز (الگوهای فوق العاده زیبا و جدید)

برای آستر کیف و کفش و … بکار می آید و قیمت آن بصورت متری 25000 تومان بفروش می رسد.

نخ موم زده برای چرم دوزی:

برای دوخت چرم بکار می رود و قیمت آن از متری 100 تا 250 تومان متفاوت است.

خط کش فلزی:

برای اندازه گیری استفاده می شود و قیمت آن تقریباً 3500 تومان است.

البته ابزار دیگری نیز برای دوخت وسایل چرمی بکار می آید که ما در اینجا به مهم ترین و کاربردی ترین آنها اشاره کردیم.

انواع دوخت در چرم‌دوزی

آشنایی با روش‌های مختلف دوخت، به مبتدیان کمک می‌کند متناسب با نوع پروژه، تکنیک مناسب را انتخاب کنند:

• دوخت زینی (Saddle Stitch): رایج‌ترین و محکم‌ترین نوع دوخت دستی چرم است که با دو سوزن از دو طرف کار انجام می‌شود و در صورت پارگی یک بخیه، بقیه دوخت باز نمی‌شود. این روش برای کیف، کمربند و کفش بسیار پرکاربرد است.
• دوخت کوبلن (Whip Stitch): برای دوختن لبه‌های دو تکه چرم به یکدیگر، مثل دوخت کناره کیف یا جلد دفترچه استفاده می‌شود و ظاهری تزئینی‌تر دارد.
• دوخت ماشینی: برای تولید انبوه یا زمانی که سرعت اهمیت دارد، از چرخ‌های صنعتی مخصوص چرم استفاده می‌شود، هرچند چرم‌های ضخیم نیاز به چرخ‌های قدرتمندتری دارند.

مراحل اولیه یک پروژه ساده چرم‌دوزی

برای افرادی که تازه شروع کرده‌اند، رعایت این ترتیب کار می‌تواند نتیجه بهتری به همراه داشته باشد:

1. طراحی الگو روی مقوا: ابتدا طرح مورد نظر (مثلا کیف پول یا جاکلیدی) روی مقوای رنگی شطرنجی پیاده و برش داده می‌شود.
2. انتقال الگو روی چرم: الگوی مقوایی روی چرم گذاشته شده و با مداد یا ابزار مخصوص خط‌کشی می‌شود.
3. برش چرم: با کاتر یا چاقوی مخصوص چرم‌بری، طرح از روی چرم برش داده می‌شود.
4. سوراخ‌کاری با سمبه و مشته: محل دوخت‌ها روی تخته فایبرگلاس مشخص و سوراخ می‌شود.
5. دوخت نهایی: با نخ موم‌زده و سوزن مخصوص، قطعات به هم دوخته می‌شوند.
6. پرداخت لبه‌ها: لبه‌های چرم با ابزار مخصوص (اج بیول یا سنباده) صاف و در صورت نیاز رنگ‌آمیزی می‌شود.

نکاتی برای نگهداری ابزار چرم‌دوزی

• سمبه‌ها و مشته باید همیشه خشک و دور از رطوبت نگهداری شوند تا زنگ نزنند.
• تیزی چاقوی برش باید به‌طور مرتب با سنگ مخصوص یا نوار چرمی حفظ شود، چون چاقوی کند باعث پارگی یا برش ناصاف چرم می‌شود.
• نخ موم‌زده را در جای خنک نگه دارید تا موم آن ذوب یا خشک نشود.
• تخته کار را بعد از هر استفاده تمیز کنید تا ذرات چرم و رنگ روی سطح آن تجمع پیدا نکند.

تفاوت چرم طبیعی و مصنوعی برای انتخاب مناسب

از آنجا که در متن به تفاوت قیمتی چرم اشاره شده، دانستن تفاوت‌های کیفی هم برای مبتدیان مفید است:

• چرم طبیعی (گاوی، گوسفندی، بزی): دوام بالاتر، انعطاف‌پذیری طبیعی و بوی مشخص چرم را دارد؛ با گذر زمان جلا و رنگ آن زیباتر می‌شود.
• چرم مصنوعی (پی‌وی‌سی یا پلی‌یورتان): قیمت پایین‌تر، وزن سبک‌تر و تنوع رنگی بیشتر دارد، اما معمولا عمر کوتاه‌تری نسبت به چرم طبیعی دارد و مقاومت کمتری در برابر خط و خش نشان می‌دهد.

انتخاب بین این دو نوع باید بر اساس نوع محصول نهایی (مثلا کیف روزمره در مقابل کیف لوکس) و بودجه در نظر گرفته شود.

هزینه تقریبی شروع کار در مقیاس کوچک

برای افرادی که می‌خواهند چرم‌دوزی را به‌صورت آماتور یا خانگی شروع کنند، مجموع هزینه ابزار اولیه (سمبه، مشته، تخته کار، نخ، موم، چاقوی برش و کمی چرم) معمولا در محدوده همان بسته‌های آماده بازار (حدود ۱۲۰ تا ۲۰۰ هزار تومان) قرار می‌گیرد؛ هرچند با افزایش کیفیت ابزار یا خرید تجهیزات نیمه‌حرفه‌ای مانند پرچ‌کن رومیزی، این هزینه می‌تواند بیشتر شود.

چند ایده برای شروع اولین پروژه

برای تمرین اولیه، بهتر است از پروژه‌های ساده شروع کنید تا مهارت لازم را کسب کنید:

• جاکلیدی چرمی ساده
• کیف پول تک‌جیبی
• بند ساعت چرمی
• روکش دفترچه یادداشت

این پروژه‌ها نیاز به چرم کمتر و دوخت‌های ساده‌تری دارند و مناسب یادگیری تکنیک‌های پایه هستند.

علاقه مندان به کار چرم دوزی می توانند بسته کامل وسلیل چرم دوزی را از فروشگاه های معتبر خریداری نمایند. (قیمت به روز)

دوستان گرامی لطفاً هرگونه سؤالی در زمینه این مطلب دارید، آنرا در بخش نظرات مطرح نمایید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.