در این پست به معرفی کامل هنر روبان دوزی و کاربردهای این هنر زیبا می پردازیم. هنری که متعلق به کشور فرانسه و هلند است و قدمت زیادی در ایران ندارد اما بدلیل زیبایی و سادگی به یکی از بهترین و جذاب ترین هنرهای دستی بانوان ایرانی تبدیل شده است.
مقدمه:
روبان به فرانسوی ruban یک نوار نازک از موادی چون پارچه، فلز یا پلاستیک است که در درجهٔ اول کاربردهای زینتی و استفاده در بستهبندی دارد. فرهنگهای مختلف در سراسر دنیا از روبان برای مقاصد مختلف به عنوان وسیله ی تزیینی و نمادین استفاده میکنند.
ویدیو
روبان دوزی چیست؟
این هنر یکی از زیر شاخه های سوزن دوزی است که از تلفیق انواع پارچه روبان و نخ گلدوزی می توان به خلق آثاری زیبا پرداخت. برای این کار باید از پارچه ای مناسب استفاده کرد مثلاً پارچه ای با بافت درشت مانند کتان پاناما ارگانزا حوله ای و مخمل.در روبان دوزی سوزن باید راحت از پارچه عبور کند وگرنه کار تمیزی نمی توانید داشته باشید. رنگ روبان، رنگ پارچه ی و رنگ نخ مورد استفاده در روبان دوزی باید ثابت باشند.
نخ های dmc گلدوزی نخ های مناسبی برای روبان دوزی هستند. همچنین می توانید از نخ های عمامه گلابتون و دیسکو نیز استفاده کنید. روبان ها در اندازه های مختلف وجود دارند شما باید با توجه به نقشه باریک و یا پهن بودن روبان را انتخاب کنید. روبان های پهن و آهاردار مناسب گل های درشتی هستند که اغلب روی کار دوخته می شوند و نباید داخل پارچه شود. روبان های بدون آهار باریک با رنگ های تیره و روشن مناسب ترین هستند. چون این هنر بستگی به همت و تلاش خود فرد دارد دوره آموزشی آن حدوداً بین یک الی دو ماه طول می کشد.
انواع روبان:
ربان ها هم انواع و اقسام و سایز های مختلفی دارن که بسته به طرح از انواع مختلف روبان استفاده میشود، مانند :
- روبان حریر هابوتان (Silk Habotai)
- روبان توری
- روبان لبه دوزی شده
- روبان ژاگارد
- روبان گروگرین(Grosgrain Ribbons)
- روبان ساتنی دوطرفه
- روبان گلدار
- روبان حریر
- روبان سیم دار
- روبان تافته
- روبان مخملی
- و …
کاربرد روبان دوزی:
یکی از کاربردهای روبان دوزی، ربان دوزی روی لباس هست ، شما می تونید با انواع ربان لباس های ساده تون رو به یک لباس روبان دوزی شده مجلل و خاص تبدیل کنید.همچنین اگه به دنبال زینت بخشیدن به رومیزی هاتون هستید می توانید با دوخت گل روبانی روی پارچه رومیزی آنرا خاص کنید. رومیزی روبان دوزی شده یکی از مرسوم ترین کاربرد های روبان دوزی هست. ست سرویس روبان دوزی هم یکی از جذاب ترین و زیبا ترین طرح هاست که به دلیل ظرافت بالا، بیشتر مورد توجه نوعروس ها قرار میگیره.
ابزارهای ضروری برای شروع روبان دوزی
پیش از شروع این هنر زیبا، آشنایی با ابزارهای پایه، کار را برایتان بسیار سادهتر خواهد کرد. مهمترین ابزار، سوزن مخصوص روبان دوزی است که نسبت به سوزنهای معمولی گلدوزی، سوراخ (چشمه) بزرگتری دارد تا روبان بدون چروک شدن یا پاره شدن از آن عبور کند. این سوزنها معمولاً با نام Chenille Needle در فروشگاههای لوازم خیاطی و صنایع دستی شناخته میشوند.
با این اپلیکیشن ساده، هر زبانی رو فقط با روزانه 5 دقیقه گوش دادن، توی 80 روز مثل بلبل حرف بزن! بهترین متد روز، همزمان تقویت حافظه، آموزش تصویری با کمترین قیمت ممکن!
علاوه بر سوزن، به یک کارگاه یا قاب گلدوزی برای نگهداشتن پارچه در حالت کشیده و صاف، قیچی کوچک و تیز برای برش تمیز روبان، سنجاقهای ریز برای ثابت نگهداشتن طرح روی پارچه پیش از دوخت، و یک مداد یا گچ خیاطی برای طراحی اولیه الگو روی پارچه نیاز خواهید داشت. سرمایهگذاری روی این ابزارهای ساده اما باکیفیت، تفاوت زیادی در نتیجه نهایی کار ایجاد میکند.
آشنایی با کوکهای پایه در روبان دوزی
زیبایی نهایی یک اثر روبان دوزی، تا حد زیادی به تسلط بر چند کوک (بخیه) پایه بستگی دارد. یکی از پرکاربردترین کوکها، کوک گل غنچه (Ribbon Stitch) است که با فرو بردن سوزن از وسط روبان در انتهای کوک، حالتی طبیعی و برگمانند به روبان میدهد و بیشتر برای ساخت گلبرگ و برگ استفاده میشود.
کوک دیگر، کوک فرانسوی یا گره فرانسوی (French Knot) است که با پیچاندن روبان دور سوزن و فرو بردن آن در پارچه، گرههای کوچک و برجستهای ایجاد میکند که معمولاً برای ساخت مرکز گلها یا نقاط تزئینی ریز به کار میرود. کوک لوپ (Loop Stitch) نیز با ایجاد حلقههای آزاد از روبان، حالتی سهبعدی و پرپشت به گلها میبخشد. یادگیری تدریجی این چند کوک پایه، پایه و اساس تسلط بر طرحهای پیچیدهتر خواهد بود.
چگونه رنگ و اندازه روبان مناسب طرح خود را انتخاب کنیم؟
انتخاب درست عرض و رنگ روبان، نقش تعیینکنندهای در زیبایی اثر نهایی دارد. روبانهای باریکتر، معمولاً بین ۲ تا ۴ میلیمتر، برای ساخت گلهای ریز مانند غنچه رز یا گلهای وحشی کوچک مناسب هستند و امکان ایجاد جزئیات ظریفتر را فراهم میکنند. روبانهای پهنتر، از ۷ میلیمتر به بالا، برای گلهای بزرگ مانند داوودی یا صد تومانی که نیاز به گلبرگهای حجیمتر دارند، انتخاب بهتری هستند.
در انتخاب رنگ نیز توصیه میشود از یک طیف رنگی هماهنگ استفاده کنید؛ برای مثال ترکیب چند شید مختلف از یک رنگ (مانند صورتی روشن تا صورتی پررنگ) به گلها عمق و طبیعیبودن بیشتری میبخشد، در مقایسه با استفاده از یک رنگ یکنواخت و ساده. همچنین بهتر است رنگ نخ گلدوزی مورد استفاده برای ساقه و برگها با رنگ کلی طرح هماهنگی داشته باشد تا اثر نهایی یکپارچه به نظر برسد.
اشتباهات رایج مبتدیان در روبان دوزی
یکی از رایجترین اشتباهات افراد تازهکار، کشیدن بیشازحد محکم روبان هنگام دوخت است که باعث میشود روبان حالت طبیعی و پرپشت خود را از دست بدهد و صاف و بیروح به نظر برسد. نکته مهم این است که روبان باید کمی شل و آزاد روی پارچه قرار گیرد تا حالت سهبعدی گلبرگها حفظ شود.
اشتباه رایج دیگر، استفاده از طول زیاد روبان در هر کوک است که باعث گره خوردن یا پیچ خوردن روبان حین کار میشود؛ توصیه میشود برای هر بار نخکشی، طولی حدود ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر از روبان استفاده کنید. همچنین بسیاری از مبتدیان از پارچه نامناسب برای شروع استفاده میکنند؛ پارچههای خیلی نازک یا با بافت متراکم و ریز، عبور سوزن و روبان را دشوار میکنند و برای شروع کار، پارچههایی با بافت متوسط مانند کتان یا پارچههای پنبهای درشتبافت پیشنهاد بهتری هستند.
ایدههایی برای اولین پروژه روبان دوزی
برای کسانی که تازه شروع به یادگیری این هنر کردهاند، بهتر است با پروژههای کوچک و ساده کار خود را آغاز کنند تا هم اعتمادبهنفس لازم را کسب کنند و هم بدون دلسردی، مهارت خود را افزایش دهند. یکی از بهترین گزینههای شروع، دوخت یک گلدسته ساده روی روبان سربند یا کش مو است که به سرعت قابل تکمیل است و نتیجه کار بلافاصله قابل استفاده خواهد بود.
گزینه دیگر، تزئین یک دستمال جیبی یا رومیزی کوچک با چند شاخه گل ساده در گوشه پارچه است. همچنین ساخت کارت پستالهای دستساز با یک طرح گل کوچک روباندوزیشده، هدیهای شخصی و خاص برای مناسبتهای مختلف محسوب میشود و از آنجا که سطح کوچکی برای دوخت دارد، برای تمرین کوکهای مختلف بسیار مناسب است.
نگهداری صحیح از آثار روبان دوزی
از آنجا که آثار روبان دوزی معمولاً حاصل ساعتها تلاش و دقت هستند، نگهداری درست از آنها اهمیت زیادی دارد. لباسها یا پارچههای روباندوزیشده باید ترجیحاً بهصورت دستی و با آب سرد یا ولرم شسته شوند، چون شستشوی ماشینی میتواند باعث درهم رفتن یا پارگی روبانهای ظریف شود.
برای اتو کردن نیز باید دقت زیادی به خرج داد؛ بهترین روش این است که پارچه را از پشت اتو کنید و مستقیماً حرارت اتو را روی بخش روبان دوزی شده قرار ندهید، چون بسیاری از انواع روبان بهخصوص روبانهای ساتن و ارگانزا در برابر حرارت مستقیم بسیار حساس هستند و ممکن است ذوب یا کدر شوند. برای نگهداری طولانیمدت آثار قابشده یا تابلوهای روبان دوزی نیز بهتر است آنها را دور از نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید تا رنگ روبانها با گذشت زمان دچار پریدگی نشود.
چرا روبان دوزی بهعنوان یک سرگرمی آرامشبخش شناخته میشود؟
فراتر از جنبه هنری و کاربردی، بسیاری از علاقهمندان به روبان دوزی، این فعالیت را نوعی سرگرمی آرامشبخش و درمانی میدانند. تمرکز مورد نیاز برای دوختن دقیق هر گلبرگ و هماهنگ کردن رنگها، ذهن را از دغدغههای روزمره دور میکند و حالتی مشابه مدیتیشن ایجاد میکند که در روانشناسی به آن “جریان ذهنی” یا Flow گفته میشود.
از سوی دیگر، مشاهده تدریجی شکلگیری یک اثر هنری زیبا از دل چند تکه روبان ساده، حس رضایت و دستاورد قابلتوجهی به فرد میدهد که میتواند تاثیر مثبتی بر اعتمادبهنفس و کاهش استرس داشته باشد. به همین دلیل، این هنر در سالهای اخیر نهتنها بهعنوان یک مهارت صنایع دستی، بلکه بهعنوان یک فعالیت آرامبخش نیز مورد توجه بسیاری از بانوان قرار گرفته است.
مدت زمان یادگیری
این موضوع بستگی به فاکتورهای مختلفی دارد. این که روزانه چقدر وقت برای یادگیری می گذارید؟ استعدادتان چگونه است؟ آیا کلاس می روید یا بصورت خودآموز کار می کنید؟ اما بطور کلی و میانگین شاید بتوان گفت با روزانه دو ساعت تمرین، چیزی در حدود 4 تا 8 هفته نیاز دارید تا به سطح متوسط در روبان دوزی برسید.
حتما بخوانید: 10 فیلم رایگان آموزش مقدماتی تا پیشرفته روبان دوزی
دوستان ارجمند، لطفاً اگر سؤالی در مورد این مطلب دارید در بخش نظرات بیان کنید تا به آنها پاسخ دهیم.
سلام لطفا اسم اموزش های مقدماتی را بگید مثلا شامل چ چیزهایی است