سایر هنرهای مهم

کار درمانی چیست؟ روش انجام آن و هر چیزی که باید بدانید

ما معمولا برای اشاره به شغلمان از کلمه “کار” استفاده می کنیم. با این حساب وقتی می گوییم کاردرمانی، شاید اینطور بنظر برسد که این رشته با مشاغل و زمینه های کاری مرتبط است، اما در واقع اینطور نیست. کاردرمانی یکی از زمینه های درمانی است که شباهت زیادی به فیزیوتراپی دارد و هدف آن کمک به شما در انجام کارهاییست که برای مراقبت از خودتان باید انجام بدهید. برای آشنایی بیشتر با کار درمانی و انواع آن، مطلب امروز ما را تا انتها مطالعه کنید.

کاردرمانی چیست؟

کاردرمانی (OT) نوعی روش درمانی است که در آن درمانگر به مراجعه کننده کمک می کند مهارت های جدیدی بدست بیاورد و یا مهارت های قبلی اش را بازیابی کند تا بتواند کارهای روزمره اش را انجام بدهد. این کمک رسانی که با نام کاردرمانی شناخته می شود ممکن است در خانه فرد، خانه سالمندان و محیط های اجتماعی انجام شود.

به عنوان مثال تصور کنید که لازم است رانندگی کنید و به فروشگاه مواد غذایی بروید؛ اما در حال حاضر قادر به انجام چنین کاری نیستید. کاردرمانگرها به شما کمک می کنند تا این مهارت ها را یاد بگیرید یا اگر آنها را از قبل بلد بودید دوباره این مهارت ها را بازیابی کنید تا بتوانید به طور مستقل و بدون نیاز به کسی زندگی کنید.

معمولا در خانه سالمندان، افراد فقط برای انجام کارهای ساده تری مثل نظافت، معاشرت و پیاده روی بدون از دست دادن تعادل به پشتیبانی نیاز دارند و کاردرمانگرها به آنها کمک می کنند تا این مهارت ها را کسب کنند.

فعالیت های روزمره چیست؟

برای درک بیشتر کاردرمانی باید عبارت “فعالیت های روزمره زندگی” را بررسی کنیم. این فعالیت ها شامل لیست کارهایی می شوند که یک فرد باید بتواند آنها را در زندگی روزمره اش مدیریت کند و شامل موارد زیر می شوند:

  • غذا خوردن
  • استحمام
  • استفاده از سرویس بهداشتی
  • تحرک و جابجایی (امکان جابجایی به داخل و خارج از تختخواب یا صندلی بدون کمک)
  • خود اختیاری (داشتن کنترل روی مثانه و روده)

علاوه بر این برنامه کاردرمانی شما ممکن است شامل فعالیت های دیگری هم باشند که که اغلب اوقات جزو فعالیت های روزمره زندگی محسوب می شوند. این فعالیت ها عبارتند از:

  • تحرک اجتماعی
  • راهکارهای ایمن ماندن

در نهایت گروه دیگری از فعالیت ها هم وجود دارند که ممکن است به اندازه ای مهم تلقی شوند که بتوان آنها را جزو فعالیت های روزانه فرد و در روند کار درمانی گنجاند. این فعالیت ها شامل موارد زیر می شوند:

  • تحصیل کردن
  • سپری کردن اوقات فراغت
  • کار کردن
  • بازی کردن
  • برقراری تعاملات اجتماعی

مقایسه کاردرمانی با فیزیوتراپی

کار درمانی و فیزیوتراپی اهداف و ویژگی های مشترک و مشابه زیادی با هم دارند. هر دوی آنها توسط مربیان و متخصصان این زمینه ها انجام می شوند و هر دویشان هم به شما کمک می کنند تا فعالیت های روزمره زندگی تان را از سر بگیرید. علاوه بر این، هم کار درمانی و هم فیزیوتراپی به روند بهبودی شما بعد از آسیب دیدگی کمک می کنند. با این حال هر کدام از این روش های درمانی روی روش های خاصی تمرکز می کنند.

تفاوت های بین کاردرمانی و فیزیوتراپی گاهی اوقات کاملا مشخص و آشکار و برخی اوقات هم نامحسوس هستند. چیزی که این میان از همه مهمتر است این مساله است که هر کدام از این حوزه ها اهداف مختلفی را دنبال می کنند. فیزیوتراپی با هدف تقویت عضلات و ماهیچه ها انجام می شود، در حالی که کاردرمانی این امکان را برای شما فراهم می کند که چه از نظر جسمی و چه از لحاظ روحی، اجتماعی و یا از هر طریق دیگری از خودتان مراقبت کنید. از آنجایی که مطمئنا انجام کارهای روزمره زندگی با عضلات قوی تر آسان تر است، معمولا در طول یک دوره توان بخشی از هر دوی این روش ها یعنی کاردرمانی و فیزیوتراپی در کنار هم استفاده می شود.

در طول یک جلسه کاردرمانی چه اتفاقی می افتد؟

جلسات کاردرمانی شامل آموزش مواردی هستند که معمولاً به کارهای ذهنی یا قدرت جسمی، هماهنگی و تعادل مرتبط می شوند. علاوه بر این درمانگر به شما کمک می کند تا نحوه تعامل اجتماعی برای انجام چنین کارهایی را یاد بگیرید. فرقی نمی کنید بخواهید یک کار ساده مثل دوش گرفتن را یاد بگیرید یا کارهای پیچیده تری مثل رانندگی کردن؛ در هر صورت کار درمانگر مهارت هایی که باید با توجه به شرایط جسمی یا روحی تان بلد باشید را برای شما توضیح می دهد. در نهایت شما این مهارت را تمرین می کنید تا برایتان ساده تر شود؛ در غیر این صورت باید برای مقابله با این چالش ها راه حل جدیدی پیدا کرد.

کاردرمانی توسط چه کسانی انجام می شود؟

کاردرمانگران و دستیاران کاردرمانی با هم همکاری می کنند تا خدمات کاردرمانی را به شما ارائه بدهند. مراجعه کنندگان ممکن است در هر سنی باشند و محدودیت های جسمی، روحی و یا اجتماعی مختلفی هم داشته باشند که این محدودیت ها مانع از انجام فعالیت های روزمره آنها به شکل رضایت بخشی شده باشند.

چه زمانی باید کاردرمانی انجام داد؟

شما در هر دوره و زمانی از زندگی تان ممکن است به کار درمانی نیاز پیدا کنید. اگر فردی کودک باشد و پزشک درمانگر یا مددکار اجتماعی تشخیص بدهد که او از نظر روحی یا جسمی دچار نوعی بیماری شده که باعث محدود شدن عملکردش می شود، باید جهت انجام کاردرمانی ارجاع داده شود. از طرف دیگر در برخی موارد پزشکان برای افراد از کار افتاده کار درمانی را توصیه می کنند.

اگر توانایی های ذهنی یا جسمی فرد به خاطر افزایش سن یا شرایط مرتبط با آن رو به کاهش باشد، پزشک متخصص می تواند کار درمانی را توصیه کند. در نهایت اینکه بعد از آسیب دیدگی و پس از گذراندن دوره فیزیوتراپی ممکن است نیاز باشد که تحت کار درمانی هم قرار بگیرید. در این صورت کار درمانی به شما کمک می کند تا نحوه انجام فعالیت های روزمره را یاد بگیرید و آنها را تمرین کنید.

کار درمانی کجا انجام می شود؟

خدمات کاردرمانی را می توان در بیمارستان ها، مراکز روانپزشکی، مدارس ، محل کار، خانه های افراد، کلینیک های پزشکی، خانه های سالمندان مراکز توانبخشی یا مراکز کار درمانی ارائه کرد. جلسات کار درمانی ممکن است در یک مکان مرکزی یا در خانه افراد تحت درمان یا هر جای دیگری برگزار شوند.

ارزیابی های کاردرمانی

معمولا اولین جلسه کار درمانی به ارزیابی اختصاص داده می شود که در آن متخصص کار درمانی لیستی از فعالیت های روزمره زندگی فرد را مرور می کند. آنها از شما درباره مشکلاتی که حین انجام فعالیت های روزمره دارید سوالاتی می پرسند و جزئیات مربوط به نحوه انجام آنها را جویا می شوند. مثلا ممکن است از شما بپرسند که آیا در غذا خوردن مشکلی دارید یا نه؟ اگر پاسختان منفی باشد یعنی خودتان به تنهایی می توانید غذا را دهانتان بگذارید و آن را ببلعید.

کار درمانگر ممکن است سوالات مشخص تری مثل موارد زیر را از شما بپرسد:

  • آیا خودتان وعده های غذایی تان را می پزید؟
  • آیا خودتان مواد غذایی تان را خریداری می کنید؟
  • آیا کسی را دارید که این کارها را برایتان انجام بدهد؟

در بخش دیگری از روند ارزیابی، انگیزه شما ارزیابی می شود و کاردرمانگر سعی می کند بفهمد دوست دارید چه کارهایی انجام بدهید. ممکن است از نظر جسمی یا روحی به اندازه کافی آماده نباشید تا هر کاری که می خواهید را انجام بدهید یا توانایی هایتان نامشخص باشند. نکته مهم این است که اهداف معقولی برای خودتان تعیین کنید و یادتان باشد که بعد از رسیدن به این اهداف معقول می توانید اهداف جدیدی برای خودتان در نظر بگیرید.

در نهایت درمانگرتان از شما می خواهد فعالیت خاصی را انجام بدهید تا آن را ارزیابی کند؛ مثلا ممکن است است شما بخواهد روی صندلی تا تخت بروید و پایین بیایید. به این ترتیب او می تواند مشکلات شما را مشاهده کند. بعد از اتمام روند ارزیابی، درمانگر بر اساس یافته ها و مشاهداتی که نوشته است برای شما یک برنامه درمانی طراحی می کنید. در جلسه دوم معمولا درمانگر برنامه درمان را با شما مرور می کند و ممکن است از همان روز روند کار درمانی را شروع کند.

فعالیت های کاردرمانی

فعالیت های کار درمانی جالب هستند؛ اما اگر ندانید برای چه آنها را انجام می دهید ممکن است انگیزه تان را برای ادامه از دست بدهید. کار درمانگر می تواند برای ایجاد انگیزه در شما، هدف هر فعالیت یا ورزشی که انجام می دهید را برایتان بگوید. در واقع قبل از اینکه خودتان بپرسید درمانگرتان برایتان این موارد را توضیح می دهد. قسمت خوب ماجرا اینجاست که اکثر فعالیت های کار درمانی جنبه سرگرم کننده دارند.

برخی از فعالیت های کار درمانی به تجهیزات خاصی نیاز دارند؛ اما اکثر آنها نسبتا ارزانند. با این حال هر چه در ابتدا بیشتر روی خرید موارد مورد نیاز تمرکز کنید، بعدها کمتر به زحمت می افتید.

فعالیت های کار درمانی می توانند قدرت جسمی، شایستگی ذهنی و توانایی اجتماعی شما را ارتقا بدهند. ممکن است یک فعالیت روی مهارت های حرکتی بزرگ و کلی و مهارت دیگر روی افزایش مهارت های جزئی و ظریف شما تمرکز داشته باشد. به عنوان مثال از شما خواسته می شود بازی هایی انجام بدهید که توانایی شما را در ایجاد واکنش سریع تر افزایش می دهند و از طرف دیگر فعالیت هایی کنید که به شما کمک می کنند دستورالعمل ها را دقیق تر دنبال کنید. کاردرمانگر برای کمک به شما در یادگیری نحوه انجام فعالیت های زندگی روزمره با سهولت و مهارت بیشتر گزینه های زیادی در اختیارتان می گذارد.

انواع کاردرمانی

از آنجایی که کاردرمانی برای همه افراد با هر سن و شرایطی انجام می شود، کاردرمانگرها می توانند از بین چندین تخصص که برخی از آنها در ادامه ذکر می شوند یک حوزه را انتخاب کنند.

کاردرمانی کودکان

شاید از خودتان بپرسید چرا کودکان باید به کاردرمانی نیاز داشته باشند؟ اما باید بدانید که کاردرمانی برای اغلب کودکان یا نوجوانانی که یکی از شرایط زیر را تجربه کرده اند مفید است:

  • ناتوانی پیش رونده
  • بیش فعالی
  • اختلالات روانی مانند افسردگی یا اسکیزوفرنی
  • کم بینایی یا کم شنوایی
  • بی توجهی یا کم توجهی
  • مشکل در مدرسه
  • ناتوانی های مربوط به یادگیری

کودکان در سنین ۲ سالگی در صورت نیاز می توانند از کار درمانی بهره مند شوند. یک متخصص کاردرمانی می تواند به آنها صرف از نظر اینکه با چه چالش هایی روبرو هستند کمک کند تا به موفقیت برسند.

کاردرمانی برای اوتیسم

کاردرمانی برای اوتیسم تخصصی است که در آن درمانگران با کودکان، نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم کار می کنند تا آنها بتوانند مشکلات اجتماعی و ارتباطی پیش رویشان عبور کنند و بتوانند از پس کارهای روزمره زندگی شان بربیایند. اگر مراجعه کننده کودک باشد، جلسات کاردرمانی در مهدکودک یا مدرسه انجام می شوند. برای بزرگسالان مبتلا به اوتیسم شدید جلسات کاردرمانی طبق برنامه مراقبتی خاص خودشان انجام می شود.

کاردرمانی سالمندان

کاردرمانی سالمندان معمولا روی ابتدایی ترین فعالیت های روزمره زندگی شان متمرکز است. با افزایش سن، برخی افراد توانایی انجام کارهای روزمره که برای خیلی ها راحت و آسان است را از دست می دهند. برای خیلی از افراد مسن فعالیت هایی مثل جویدن و بلعیدن، استحمام، توالت رفتن، داخل و خارج شدن از رختخواب و کنترل مثانه و روده دشوار است. برخی افراد دیگر نیز پس از سکته مغزی به طور موقت یا جزئی دچار از کار افتادگی می شوند و نیاز به یادگیری این مهارت ها دارند.

علاوه بر این، کاردرمانی به افراد مسن کمک می کند تا برای مدت طولانی تری بتوانند مستقل و بی نیاز از دیگران زندگی کنند. کاردرمانی سالمندان همچنین در مسیر مقابله با آلزایمر یا زوال عقل، آرتروز یا هر چالش دیگری که سالمندان با آن روبرو هستند به آنها کمک می کند.

کاردرمانگرانی که در این حیطه تخصص دارند نه تنها به کسانی که به دلیل افزایش سن توانایی های خود را از دست می دهند کمک می کنند، بلکه به سایر افراد مسن دیگر مثل افرادی که معلولیت دارند یا جراحی کرده اند نیز کمک می رسانند.

کاردرمانی برای سلامت روان

کاردرمانی برای سلامت روان جزو زمینه های در حال رشد و گسترش است. افراد مبتلا به اختلالات روانی مثل اضطراب یا افرادی که دچار حملات پانیک، افسردگی، اختلال دو قطبی، اسکیزوفرنی و سایر بیماری های روحی هستند گاهی اوقات برای کاردرمانی ارجاع داده می شوند یا جلسات کاردرمانی را در محیط بیمارستان می گذرانند. کاردرمانی به این دسته بیماران کمک می کند تا یاد بگیرند چطور به نحو بهتری از خودشان مراقبت کنند و مانع از عود مجدد علائم بیماری شان بشوند.

ماساژ درمانی: بررسی فواید و مضرات آن طبق تحقیقات علمی جدید

کاردرمانی برای توانبخشی جسمی

کاردرمانگرانی که در زمینه توانبخشی جسمی تخصص دارند معمولا با افراد آسیب دیده یا از کار افتاده کار می کنند. به طور معمول کسانی که دچار آسیب دیدگی جدی می شوند، قبل از اینکه دوباره فعالیت های عادی زندگی شان را از سر بگیرند نیاز به کاردرمانی دارند. علاوه بر این افرادی که همیشه معلول بوده اند یا به تازگی دچار معلولیت شده اند نیز می توانند از خدمات کاردرمانی بهره مند شوند؛ اما ممکن است لازم باشد کارهایی متفاوت با اکثر افراد دیگر انجام بدهند.

هدف از انجام کاردرمانی برای این دسته افراد این است که آنها یاد بگیرند چطور فعالیت های روزمره شان را متناسب با شرایطشان انجام بدهند. این تخصص با فیزیوتراپی فرق می کند؛ اما معمولا همراه با آن انجام می شود.

کاردرمانی رانندگی و جابجایی در جامعه

برای برخی افراد، مهارت رانندگی چنان مهم و ضروری است که در برخی موارد زنده ماندن بدون این مهارت غیر ممکن به نظر می رسد. یک متخصص کاردرمانی رانندگی و پویایی در جامعه به رانندگان معلول نحوه رانندگی و یا استفاده از تجهیزات تطبیقی ​​را آموزش می دهد.

به عنوان بخشی از روند کاردرمانی، کاردرمانگر ارزیابی می کند که آیا فرد معلول قادر به رانندگی هست یا خیر. تایید کاردرمانگر در پرونده های قضایی افرادی که قصد گرفتن گواهینامه رانندگی دارند موثر است. در مواردی که فرد قادر به رانندگی نباشد درمانگر روی استفاده از سایر ابزارهای جابجایی در جامعه مثل سوار شدن در اتوبوس و تاکسی تمرکز می کند.

کاردرمانی اصلاح محیط

اینکه چقدر احساس ناتوانی داشته باشید ارتباط زیادی به محیط اطرافتان دارد. اگر خانه و محل زندگی تان متناسب با شرایط شما نباشد، به شدت احساس ناتوانی خواهید کرد. کاردرمانگرانی که در زمینه اصلاح محیط تخصص دارند به خانه، مدرسه یا محل کار شما مراجعه می کنند تا تشخیص بدهند که آیا لازم از برای حمایت از شما اصلاحاتی در این محیطها صورت بگیرد یا خیر.

وقتی آنها متوجه شوند که با چه مسائلی روبرو هستید، برای تغییر مثبت اوضاع برنامه ریزی می کنند. علاوه بر این ممکن است از صاحبخانه مدیر اصلی یا شرکت بهسازی منزل بخواهند تا در جهت اعمال درست این اصلاحات با آنها همکاری کنند.

محیط متناسب با فردی که نیاز به کاردرمانی دارد معمولا شامل موارد زیر می شود:

  • میله های شستشوی حمام
  • رمپ ها
  • درهای عریض تر
  • سخت افزار مخصوص مثل دستگیره های در
  • پیشخوان های پایین تر یا بالاتر آشپزخانه بر اساس نیاز

کاردرمانی تغذیه کردن، غذا خوردن و بلعیدن

متخصصان تغذیه ، غذا و بلع به شما کمک می کنند تا روی نیازهای اساسی تان برای بقا کار کنید. گاهی اوقات به خاطر برخی شرایط و بیماری های پزشکی، عمل بلع آنقدر دشوار می شود که افراد مجبور می شوند دوباره این مهارت را یاد بگیرند. بنابراین کاردرمانی این حوزه روی مهارت های جسمی برای غذا خوردن و بلعیدن همراه با جنبه های اجتماعی و فرهنگی غذا خوردن تمرکز دارد.

کاردرمانی برای کم بینایی

متخصصان کاردرمانی کم بینایی به افرادی که به دلیل ابتلا به بیماری های چشمی، آسیب دیدگی های مختلف و یا آسیب مغزی دچار کم بینایی شده اند کمک می کنند. آنها مراجعه کنندگانشان را در زمینه تهیه تجهیزات تطبیقی راهنمایی می کنند و نحوه استفاده از آنها را به این افراد آموزش می دهند. علاوه بر این کاردرمانگرهای این زمینه چشم پزشکان و سایر متخصصان بینایی همکاری می کنند.

کاردرمانی تخصصی سیستم های مدرسه

کاردرمانگری که در زمینه سیستم مدرسه تخصص دارد، همانطور که از اسمش برمی آید در مدرسه فعالیت می کند. فرقی نمی کند که این مدرسه پیش دبستانی، دبستان و یا دبیرستان باشد. این کاردرمانگرها به دانش آموزانی که در حال انتقال به مدرسه دیگری هستند یا از مدرسه به محل کار می روند کمک می کنند.

ارزیابی های بعد از کاردرمانی

بعد از اینکه برای مدت زمان مشخصی تحت کاردرمانی قرار گرفتید، درمانگر شما را ارزیابی می کند تا بفهمد چقدر پیشرفت کرده اید. این ارزیابی ها مشابه ارزیابی های انجام شده در جلسه اول کاردرمانی است. بعد از انجام ارزیابی، درمانگر می تواند برنامه درمانی تان را تغییر بدهد یا بر اساس میزان پیشرفتتان برنامه جدیدی تنظیم کند. این کار باعث می شود مهارت هایی که هنوز روی آنها تسلط پیدا نکرده اید را به خوبی یاد بگیرید و پیشرفت کنید. ممکن است بعد از ارزیابی های انجام شده برنامه کاردرمانی تان تغییر کند؛ اما هدف کار هنوز هم همان کمک به شما برای انجام فعالیت های روزمره زندگی تان است.

جمع بندی

کاردرمانی در ابتدا ممکن است کمی ترسناک به نظر برسد؛ اما در واقع یک روند ساده و مفید است که به شما کمک می کند زندگی راحت تر و رضایت بخش تری داشته باشید.

انرژی درمانی چیست؟ بهترین و موثرترین روش انجام آن به تنهایی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا