یک قلاب فلزی کوچک و یک کلاف کاموا، تمام چیزی است که برای شروع قلاب بافی نیاز دارید. شاید در نگاه اول این هنر سخت به نظر برسد، اما یادگیری چند گره پایه آن برای بیشتر افراد زمان زیادی نمیبرد. بسیاری از علاقهمندان از همان روزهای اول میتوانند بافتهای ساده مثل لیف، زیرلیوانی یا عروسکهای کوچک را امتحان کنند. علاوه بر هزینه کم وسایل اولیه، تکرار حرکتهای منظم قلاب و کاموا برای بعضی افراد حس آرامش ایجاد میکند و خیلی از افراد آن را بهعنوان فعالیتی آرام و سرگرمکننده در زمانهای فراغت دنبال میکنند.
چرا قلاب بافی گزینه مناسبی برای شروع هنرهای دستی است؟
برای شروع قلاب بافی فقط به یک قلاب و یک کلاف کاموا نیاز دارید و لازم نیست ابزارهای مختلفی تهیه کنید. قلاب و کاموا فضای زیادی اشغال نمیکنند و به راحتی میتوانید آنها را همراه خود داشته باشید و در زمانهای آزاد چند ردیف ببافید. اگر در حین کار اشتباهی پیش بیاید، میتوانید چند رج از بافت را باز کنید و دوباره ادامه دهید. همین امکان اصلاح اشتباهات، یادگیری قلاب بافی را برای کسانی که تازه شروع کردهاند راحتتر میکند.
وسایل مورد نیاز برای شروع قلاب بافی
برای شروع این هنر، چند وسیله ساده مورد نیاز است که در ادامه معرفی میکنیم.
قلاب مناسب مبتدی
اندازه قلابها با واحد میلیمتر مشخص میشود. برای شروع، قلابهای چهار تا پنج میلیمتری انتخاب مناسبی هستند، کنترل آنها برای افراد تازهکار راحتتر است و با بیشتر کامواهای معمولی هماهنگی خوبی دارند. قلابهای آلومینیومی به دلیل وزن کم و قیمت مناسب، انتخاب رایجی برای افراد تازهکار هستند و برای تمرین گرههای پایه استفاده میشوند.
کاموای مناسب شروع
برای شروع قلاب بافی، نخ اکریلیک با ضخامت متوسط و رنگ روشن انتخاب مناسبی است، چون حلقهها و دانههای بافت روی رنگهای روشن واضحتر دیده میشوند. نخهای خیلی نازک یا رنگهای تیره برای فردی که تازه کار را شروع کرده، کنترل بافت را سختتر میکنند. نخ اکریلیک برای تمرین و بافتهای روزمره مناسب است. نخ کتان و پنبه برای کارهای سبکتر مانند وسایل تزیینی و رومیزی کاربرد دارند و نخ تریکو به دلیل ضخامت بیشتر، برای بافت کیف و سبد انتخاب میشود.
ابزارهای کمکی ضروری
یک قیچی تیز برای بریدن نخ، یک نشانگر بافت یا مارکر برای مشخص کردن ابتدای رج در بافتهای گرد، یک سوزن کوک برای پنهان کردن انتهای نخها و یک متر برای اندازهگیری ابعاد کار از وسایل کاربردی هستند که بهتر است در کنار خود داشته باشید.
چطور قلاب و نخ را درست نگه داریم؟
نگه داشتن قلاب
برای گرفتن قلاب بافی، دو حالت رایج وجود دارد. بعضی افراد قلاب را مانند مداد بین انگشتان نگه میدارند و بعضی دیگر آن را شبیه گرفتن چاقو در دست قرار میدهند. بهتر است هر دو حالت را امتحان کنید و روشی را انتخاب نمایید که هنگام بافت فشار کمتری به دست وارد میکند.
با این اپلیکیشن ساده، هر زبانی رو فقط با روزانه 5 دقیقه گوش دادن، توی 80 روز مثل بلبل حرف بزن! بهترین متد روز، همزمان تقویت حافظه، آموزش تصویری با کمترین قیمت ممکن!
نگه داشتن نخ و کنترل کشش
نخ را در دست غیرغالب نگه دارید، یک بار دور انگشت اشاره بپیچید و با کمک انگشت شست و میانی مسیر آن را کنترل کنید. یکی از عوامل مهم در مرتب شدن ظاهر بافت، ثابت نگه داشتن کشش نخ هنگام کار است. اگر نخ را بیش از حد سفت بگیرید، عبور دادن قلاب از داخل حلقهها سختتر میشود. در مقابل، شل گرفتن نخ میتواند باعث شود دانهها اندازه یکسانی نداشته باشند.
گرههای پایه قلاب بافی که هر مبتدی باید یاد بگیرد
گره اولیه یا گره خفت
این گره نقطه شروع تقریبا هر پروژهای است. یک حلقه کوچک از نخ روی هم بیندازید، قلاب را از داخل حلقه رد کنید و سر اصلی نخ را از داخل آن بیرون بکشید. حلقه را طوری سفت کنید که دور قلاب بچرخد اما آنقدر سفت نباشد که حرکت قلاب سخت شود.
بافت زنجیره
زنجیره پایه و اساس تقریبا هر پروژهای است. برای زدن آن، نخ را دور قلاب میچرخانید که به آن نخگیری میگویند و آن را از داخل حلقه روی قلاب رد میکنید. همین حرکت را چند بار پشت سر هم تکرار میکنید تا یک رشته از حلقههای کوچک به دست بیاید.
پایه کوتاه
پایه کوتاه یکی از گرههای اصلی در قلاب بافی است و به دلیل فاصله کم بین دانهها، بافتی متراکم ایجاد میکند. برای شروع رج، یک زنجیره برگشت ببافید، قلاب را داخل دومین زنجیره از انتها وارد کرده و نخگیری کنید. سپس نخ را بیرون بکشید تا دو حلقه روی قلاب قرار بگیرد. در مرحله بعد دوباره نخگیری کنید و هر دو حلقه را با هم ببافید تا پایه کوتاه کامل شود. این نوع بافت برای کارهایی که نیاز به سطح جمعوجورتر دارند، مثل لیف، کیف و بعضی عروسکهای بافتنی، کاربرد زیادی دارد.
پایه نیم دوبل
پایه نیم دوبل از نظر ارتفاع بین پایه کوتاه و پایه بلند قرار میگیرد و در بسیاری از بافتها برای ایجاد سطحی متعادل استفاده میشود. برای شروع رج، دو زنجیره برگشت ببافید، سپس نخ را یک بار دور قلاب بپیچید و قلاب را وارد دانه کنید. بعد از نخگیری، سه حلقه روی قلاب قرار میگیرد. با یک نخگیری دیگر، هر سه حلقه را همزمان از داخل قلاب عبور دهید تا پایه نیم دوبل کامل شود.
پایه بلند
برای شروع، سه زنجیره برگشت ببافید، سپس نخ را یک بار دور قلاب بپیچید و قلاب را وارد دانه موردنظر کنید. بعد از نخگیری، چند حلقه روی قلاب ایجاد میشود. ابتدا دو حلقه را با هم ببافید و در مرحله بعد دو حلقه باقیمانده را یکی کنید تا پایه بلند کامل شود.
حلقه جادویی
اگر قصد دارید بافتهای گرد مانند کلاه یا عروسکهای آمیگورومی (سه بعدی) را شروع کنید، حلقه جادویی یکی از روشهای رایج برای ایجاد مرکز بسته در کار است. این روش باعث میشود مرکز بافت نسبت به شروع با زنجیره، ظاهر مرتبتری پیدا کند. برای ساخت حلقه جادویی، نخ را روی دو انگشت به شکل ضربدر قرار دهید، قلاب را از زیر نخ عبور دهید و یک زنجیره برای ثابت کردن حلقه ببافید. سپس چند پایه کوتاه داخل حلقه ایجاد کنید، در بسیاری از الگوها تعداد پایههای ابتدایی شش عدد در نظر گرفته میشود. در مرحله آخر با کشیدن انتهای نخ، حلقه جمع میشود و مرکز بافت حالت بستهتری پیدا میکند.
یادگیری اصولی قلاب بافی فقط محدودبه شناخت چند گره نیست. آشنایی با نحوه صحیح گرفتن قلاب، کنترل کشش نخ و اجرای پروژههای مختلف باعث میشود. افرادی که قصد دارند این مهارت را بهصورت مرحلهبهمرحله یاد بگیرند، میتوانند از دوره آموزشی مانند آموزش قلاب بافی با کاموا استفاده کنند و تکنیکهای مختلف را یاد بگیرند.
آشنایی با اصطلاحات و علائم قلاب بافی در الگوها
اصطلاحات ضروری
بیشتر الگوهای قلاب بافی، چه در منابع فارسی و چه در منابع خارجی، از علامتها و مخففهای مشخصی برای نمایش مراحل بافت استفاده میکنند. آشنایی با این نشانهها باعث میشود هنگام خواندن نقشهها و دستورهای بافت سردرگم نشوید. در این میان، ch به معنی زنجیره است و در نمودارها به شکل بیضی کوچک نمایش داده میشود. sl st یا گره خفت با دایره توپر مشخص میشود و sc که همان پایه کوتاه است، علامت ضربدر دارد. hdc برای پایه نیم دوبل استفاده میشود و در بعضی نمودارها با شکل T نمایش داده میشود، در حالی که dc یا پایه بلند به صورت T همراه با یک خط اضافه نشان داده میشود. دو اصطلاح inc و dec هم برای تغییر تعداد دانهها به کار میروند، inc یعنی افزایش تعداد پایهها با بافت دو پایه در یک دانه و dec یعنی کاهش با ترکیب دو دانه در یک پایه. در الگوهای رفت و برگشتی از واژه Row و در الگوهای گرد از Round استفاده میشود.
اولین پروژه ساده قلاب بافی برای مبتدیها
بهتر است اولین پروژه واقعیتان کوچک باشد تا خیلی زود نتیجه کار را ببینید و انگیزهتان را از دست ندهید. برای شروع، بیست و یک زنجیره بزنید و در هر رج، از پایه کوتاه استفاده کنید. حدود پانزده رج ادامه دهید تا مربع شکل بگیرد. برای اینکه رجها را گم نکنید، از نشانگر بافت کمک بگیرید و هر چند رج یکبار آنها را بشمارید. در پایان کار، سر نخ اضافه را با سوزن کوک از میان دانهها عبور دهید تا مخفی شود و بافت باز نشود.
۷ اشتباه رایج در قلاب بافی برای افراد مبتدی و راه حل آنها
- کشش نامنظم نخ که باعث میشود بعضی قسمتهای بافت سفت و بعضی قسمتها شل شوند.
- فراموش کردن زنجیره برگشت که باعث کج شدن لبه کار میشود.
- انتخاب نخ تیره همراه با قلاب کوچک، تشخیص دانهها را برای افراد تازهکار سختتر میکند.
- نشمردن دانهها در هر رج که کمکم عرض بافت را عوض میکند.
- کوتاه کردن سریع نخ اضافی بهجای مخفی کردن آن با سوزن که باعث باز شدن بافت میشود
- استفاده از زنجیره ساده بهجای حلقه جادویی برای شروع بافتهای گرد که یک سوراخ باز در وسط کار باقی میگذارد.
- ترس از باز کردن بافت اشتباه که باز کردن چند رج برای اصلاح خطا بخشی از روند یادگیری قلاب بافی است.
آینده یادگیری قلاب بافی؛ از یک سرگرمی تا کسب درآمد از محصولات دستساز
بعد از یادگیری گرههای پایه، میتوانید بافتهای متنوعتری مانند بافت پفکی یا تغییر رنگ در قسمتهای مختلف کار را امتحان کنید. قلاب بافی محدود به یک مدل خاص نیست و با کمی تمرین میتوانید وسایلی از جمله لیف عروس، کیف تریکو، عروسکهای آمیگورومی، شال یا کلاه ببافید.
