سایر هنرهای مهم

آموزش منبت کاری از صفر تا صد با 14 درس رایگان

نام منبت از ریشه نبات به معنی گل و گیاه یا رویانیده گرفته شده است و در لغت به معنای کنده کاری روی چوب می باشد. هنر منبت کاری یکی شاخه های صنایع دستی است که در آن نقش ها به صورت برجسته روی سطح کار ایجاد می شوند که یکی از سرگرم کننده ترین و جذاب ترین هنرهای چوبی است.

تاریخچه منبت کاری

از آنجایی که ماندگاری چوب در برابر عوامل طبیعی چندان زیاد نیست و در اثر گرما، رطوبت و دیگر عوامل طبیعی دستخوش فرسایش می شود، بنابراین از آثار چوبی قدیمی منبت کاری شده اثری در دست نیست از این رو نمی توان تاریخ دقیقی از تاریخچه هنر منبت کاری در جهان به دست آورد.

قدیمی‌ترین اثر از منبت کاری‌های اولیه متعلق به قرن سوم هجری قمری و مربوط به یک لنگه در از جنس چوب بوده که متعلق به مسجد جامع عتیق واقع در شهر شیراز است. خاستگاه و نقطه آغازین منبت در ایران، آباده یکی از شهرستان های استان فارس است که از دیرباز به واسطه ی منبت کاران و آثار چوبیِ منبت شهره بوده است و در تیرماه 1397 به عنوان شهر جهانی در حوزه منبت کاری به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد.

معرفی ابزارهای منبت کاری

  • میز کار
  • انواع مغار (تخت، گلویی، نیم باز و شفره)
  • چکش : جهت ضربه زدن بر روی مغار .
  • گیره و یا پیج دستی : جهت نگه داشتن چوب بر روی میز کار.
  • چاقوی منبت کاری تراش دهنده
  • اسکنه : جهت کندن و شکاف دادن چوب در ساخت اتصالات و پیوندها
  • کوبه ها : ابزارهای تیزی هستند که در روش های تراش دهی چوب استفاده می شوند.
  • اره مویی : قابل استفاده در مشبک منبت.

C:\Users\ASUS\Desktop\OIP.jpg

چوب مورد استفاده در منبت کاری

انتخاب چوب و چوب شناسی در آموزش های منبت کاری از نقش مهمی برخوردار است. شما باید بتوانید چوب مناسب را با توجه به طرحتان انتخاب کنید چرا که زیبایی کار نهایی وابسته به نوع چوب مورد استفاده است.

چوب هایی که در زیر نام برده شده است در منبت کاری بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند :

  • چوب گردو
  • چوب گلابی
  • چوب چنار
  • چوب نارون
  • چوب راش
  • چوب تبریزی
  • چوب باس
  • چوب آلبالو
  • چوب ماهون
  • چوب بلوط سفید

هر کدام از این چوب ها بافت و رنگ متفاوتی داشته و در مجموع برای خلق آثار هنری مناسب می باشند.

مراحل انجام کار در آموزش منبت کاری روی چوب

در زیر اصول حکاکی روی چوب را توضیح داده ایم، اما برای یادگیری منبت کاری به طور عملی، در آموزشگاه ها یا کلاسهای آنلاین شرکت کنید یا بطور مستقیم از یک استاد کار آموزش ببینید. البته برای کار با چوب رشته دانشگاهی و تحصیل اکادمیک نیز وجود دارد .یکی از هنرهایی که در رشته تحصیلی کارشناسی صنایع دستی از زیرگروه هنر تدریس می شود، کار با چوب (منبت و معرق) است که در کارشناسی ارشد هم می توانید آن را تخصصی ادامه بدهید.

  • طراحی نقشه و انتخاب طرح
  • انتخاب چوب : برای انجام منبت کاری حتما از چوب محکم استفاده کنید، از چوب‌هایی استفاده شود که بدون گره بوده و بافت ریز، متراکم و سنگین داشته باشند تا بتوانند ضربات مغار و چکش را تاب بیاورند و در حین انجام کار، نشکنند. دقت شود حکاکی و کنده کاری باید در جهت رگه های چوب باشد.
  • طرح را با کاربن روی چوب پیاده کرده و بعد برش اولیه را شروع کنید (برای دقیق تر شدن حدود طرح می توانید آنرا پرینت گرفته و با چسب چوب روی سطح چوب بچسبانید).
  • پس از برش طرح، زمینه را تا 3/4 عمق چوب خالی کنید.
  • پس از کندن زمینه شروع به فرم دهی چوب با ابزار کنید.
  • پرداخت منبت : سنباده کشی فراموش نشود، در نهایت از روغن جلا برای براق شدن طرح استفاده کنید.

سبک های متفاوت منبت کاری

  • منبت معرق : از چوبهای متفاوتی برای تکمیل طرح استفاده شده و آنها را همچون پازل کنار هم چیده و منبت کاری می کنند.
  • برجسته نمایی : طرح نهایی از زمینه بیرون آمده و به نوعی رویانده خواهد شد. با تکمیل شدن طرح همه قسمت ها برجسته سازی خواهند شد و در نهایت طرح اصلی دیده خواهد شد و زمینه از چشم پنهان می ماند.
  • پیکر تراشی : در زیرگروه مجسمه سازی قرار دارد.
  • منبت مشبک : قسمت هایی از چوب بریده شده و بقیه ی طرح منبت کار می شود.

کسب درآمد از منبت کاری

کار با چوب یکی از شاخه های صنایع دستی است که با یادگیری این هنر می توانید از آن درآمد های بالا کسب کنید. در ابتدای کار شما تنها به یک میز کار، ابزارهای کار با چوب، فضایی حدودا تا3 برابر میز کارتان و متریال اولیه یا همان چوب نیاز دارید. باید بدانید که معمولا ابزارهایی که می خرید، برایتان استفاده دائمی خواهد داشت و خراب نمی شوند. پس شما بجز هزینه خرید چوب و ابزار کار، هزینه ای دیگری ندارید (برای مکان از ابتدا هزینه نکنید، خانه خودتان، یا یکی از آَشناهایتان یا… جایی را پیدا کنید. حتی اگر کوچک هم باشد کافیست. اگر به این کار علاقه مند شدید و خواستید ادامه بدهید برای گسترش کار، کارگاه یا مغازه ای اجاره کنید).

برای معرفی کارتان ار فضاهای مجازی استفاده کنید، یا کارتان را به مغازه هایی مرتبط با هنرتان نشان داده و نظرشان را برای سفارش کار جلب کنید.

44 مهارت که در زندگی باید بلد باشیم

باید بدانید که درآمد شما در این زمینه تنها به ساخت و فروش وسایل چوبی و تزئینی ختم نمی شود و حتی از فروش ضایعات آن هم می توانید درآمد کسب کنید بدین صورت که :

  • برخی شرکت‌های صنعتی خاک‌اره حاصل از برش چوب را باقیمتی خوب از نجارها خریداری می‌کنند (جهت تمیز کردن برخی قالب‌های صنعتی).
  • تکه‌های ریز و نرم حاصل از رندیدن چوب را پوشال گویند که از فروش آنها سالیانه چند میلیون درآمد خواهید داشت.
  • قابلیت تبدیل شدن ضایعات کارگاهتان به کود رگانیک برای استفاده کشاورزها.
  • برخی از استادان هم از ضایعات کارگاهشان برای بخاری‌های چوب سوز استفاده می کنند و در زمستان کارگاه و محل فعالیت خود را گرم می‌کنند.

ویدیویهای آموزشی

 

 

 

 

 

 

در کنار این مطلب از دست ندهید: انواع چوب و کاربرد آنها (18 چوب رایج)

سوالات متداول

بهترین چوب برای حکاکی برای مبتدیان چیست؟

چوب مناسب برای مبتدیان چوب باس یا کاج است. برای کار کردن بسیار آسان است و آسیب کمی به مغارهای شما وارد می کند. اما اگر نحوه ی صحیح کار با ابزار روی چوب سختی همچون بلوط سفید را بلد نباشید، به مشکل خواهید خورد.

آیا یادگیری منبت کاری دشوار است؟

یادگیری ممنبت کاری سخت نیست. مبتدیان فقط باید مهارت های اولیه را بیاموزند و لوازم اولیه را برای شروع داشته باشند. روش های مختلفی برای کندن چوب وجود دارد که اکثر آنها به ابزار خاصی برای آن سبک کنده کاری نیاز دارند.

آیا یادگیری منبت کاری گران قیمت است؟

منبت کاری یک سرگرمی گران قیمت نیست، چراکه با ابزارهای غیر الکتریکی و سنتی انجام می شود. گران ترین قسمت حکاکی، چوبی است که از آن استفاده می کنید و ابزارهایی که اکثر آنها یک بار خرید هستند.

درنهایت به این نکته توجه کنید که برای یادگیری هر هنری باید عملی کار کنید و خواندن کتابهای زیاد بدون کار عملی نمی تواند تجربه شما بالا ببرد.

نقاشی روی سفال: آموزش صفر تا صد با 12 درس رایگان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا