مهارت های روزمره برای زندگی بهتر

ارگونومی چیست؟ تعریف و انواع کاربردها

koli

ارگونومی موضوعی ست که همه ی انسان ها را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین آشنایی و اطلاع از اصول آن در محیط های کار، امری ضروری محسوب می شود. در این مطلب با ارگونومی و انواع آن آشنا می شوید. همچنین متوجه می شوید که ارگونومی تا چه اندازه بر دنیای ما، محیط های کاری و سلامت انسان تأثیر می گذارد.

تعریف ارگونومی

ارگونومی عبارت ست از مطالعه ی ظرفیت ها و محدودیت‌ های ذهنی، فیزیکی و عملی در محیط‌ های مختلف. بعبارت ساده تر، ارگونومی علمی ست که موجب راحت تر شدن کارها و افزایش بهره وری می شود. بدون شک هر چه کارها راحت تر انجام شوند، بهره وری نیز افزایش پیدا می کند. بنابراین می توان گفت که ارگونومی به معنای ایجاد راحتی و بهره وری بیشتر است!

ارگونومی از دو واژه‌ی یویانی “ergon” به معنی کار و “nomoi” به معنی قوانین طبیعی تشکیل شده است و در حقیقیت به معنای “قوانین کار” یا “علم کار” است. ارگونومیک خوب و رعایت اصول آن، ناسازگاری بین کار و کارگر را برطرف می کند و محیط کاری مطلوبی فراهم می نماید.

ارگونومی از علوم دیگر نیز برای بهینه‌ سازی تعامل کارکنان با محیط کار استفاده می‌ کند. علومی که در ارگونومی دخیل هستند عبارتند از:

  • آنتروپومتری
  • بیومکانیک
  • مهندسی مکانیک
  • مهندسی صنایع
  • طراحی صنعتی
  • طراحی اطلاعات
  • فیزیولوژی
  • روان‌ شناسی
  • حرکت ‌شناسی

به گزارش انجمن بین‌ المللی ارگونومی، سه حوزه گسترده ارگونومی شامل ارگونومی فیزیکی، شناختی و سازمان می باشند. در قسمت زیر هر یک از این موارد توضیح داده شده است.

بخش 1- ارگونومی فیزیکی Physical Ergonomics

ارگونومی فیزیکی مربوط به خصوصیات آناتومی، تناسب اندام، فیزیولوژیکی و بیومکانیکی انسان است زیرا این ویژگی ها مربوط به فعالیت بدنی هستند. ارگونومی فیزیکی رایج ترین نوع ارگونومی است و در آن طراحی محصولات و نحوه ی تاثیر آنها بر شرایط جسمی بررسی می شود.

در محیط کار به این حوزه ارگونومی بیشتر توجه می شود و بطور کلی عناصری که برای حالت صحیح بدن در حین انجام فعالیت مهم هستند، مورد توجه قرار می گیرند.

9 ویژگی صندلی مناسب برای نشستن 

پشتیبانی از کمر در حالت نشسته، حفظ قوس طبیعی آن در حین انجام فعالیت های مختلف، حفظ حالت گردن در تداوم خط ستون فقرات، خم نکردن کمر هنگام برداشتن اشیاء از روی زمین، تغییر حالت بدن در نشستن های طولانی مدت، از جمله حالت ها و نکاتی ست که در ارگونومی فیزیکی اهمیت ویژه ای دارند. این حوزه ی ارگونومی، بیشتر در شرکت ها و محیط های کاری تمرکز دارد.

ارگونومی محیط کار

ارگونومی محیط کار(Workplace Ergonomics) طبق تعریف موسسه ی ملی سلامت و ایمنی شغلی آمریکا عبارت است از: علم انطباق محیط کار و نیاز‌های شغلی با ظرفیت جمعیت کارکنان. این ارگونومی، رویکرد یا راه حلی برای مقابله با مشکلاتی مانند اختلالات اسکلتی – عضلانی مربوط به کار است.

هدف ارگونومی محل کار، فراهم کردن یک محیط کار بهتر برای کارکنان است و در حقیقت، کار (وظیفه)، با فرد انطباق داده می شود. طراحی مشاغل متناسب با توانایی های افراد، موجب بازدهی و بهره وری بالاتر و آیمنی بیشتر کارکنان می شود.

بنابراین ارگونومی محیط کار از جوانب مختلفی اهمیت دارد. رعایت اصول این ارگونومی هم برای کارکنان مفید است و هم برای تجارت و کسب و کاری که در آن مشغول فعالیت هستند.

مزایای این ارگونومی

  • کاهش هزینه ها
  • افزایش بهره وری
  • افزایش کیفیت محصولات
  • بهبود تعامل کارکنان با یکدیگر
  • افزایش ایمنی و آسودگی

با رعایت اصول ارگونومی در محیط کار، هزینه های مراقبت از سلامت خود و کارمندان تان را کاهش دهید و در کنار افزایش تولید محصول، به بهبود کیفیت محصولات نیز کمک کنید.

فرایند این ارگونومی

فرایند ارگونومی شامل چهار مرحله ی زیر است:

ارزیابی ریسک: ارزیابی ارگونومی، یکی از عناصر اصلی فرایند ارگونومی می باشد. بدون ارزیابی مؤثر مشاغل از نظر ریسک فکتورهای اختلالات اسکلتی عضلانی (MSD)، نمی توان ارگونومی را بهبود بخشید.

بهبود برنامه ‌ریزی: هدف اصلی فرایند ارگونومی، ایجاد تغییراتی در محل کار به منظور کاهش خطرات است. همانطور که می دانید ایجاد تغییرات در مقیاس بزرگ نیاز به برنامه‌ ریزی های درستی دارد. این برنامه ها شامل اولویت‌ بندی مشاغل، شناسایی ایده‌ های برتر و بررسی هزینه های اجرای آن ‌ها است.

سنجش پیشرفت: سنجش میزان پیشرفت، یکی از عناصر اصلی برای موفقیت در فرایند بهبود است. در برنامه‌ های ارگونومی مؤثر، میزان پیشرفت اندازه ‌گیری می‌ شود.

مقیاس ‌پذیری راهکارها: با استفاده از ابزارهای آموزش کارکنان، ارزیابی خطرات، بهبود برنامه ‌ریزی، سنجش میزان پیشرفت و طراحی فرایندهای جدید کاری، می ‌توان راهکارهای خود را برای تمام سازمان مقیاس‌ پذیر نمود.

برای یادگیری چه بخوریم؟ 9 خوراکی ثابت شده

بخش 2- ارگونومی شناختی Cognitive Ergonomics

ارگونومی شناختی مربوط به فرآیندهای ذهنی مانند ادراک، حافظه و استدلال است چون بر تعاملات بین انسان و سایر عناصر سیستم تأثیر می ‌گذارد. بطور کلی در این ارگونومی مواردی مانند پردازش ذهنی، حافظه و دانش درک انسان مورد توجه قرار می گیرد.

موضوعات مرتبط با ارگونومی شناختی عبارتند از:

  • تصمیم ‌گیری
  • عملکرد ماهرانه
  • تعامل میان انسان و کامپیوتر
  • قابلیت اطمینان
  • استرس کاری
  • آموزش

بخش 3- ارگونومی سازمانی Organizational Ergonomics

ارگونومی سازمانی به بهینه‌ سازی سیستم‌ های فنی اجتماعی از قبیل ساختارهای سازمانی، سیاست‌ ها و فرایندهای آن‌ ها مربوط می شود.

موضوعات مرتبط با ارگونومی سازمانی عبارتند از:

  • ارتباطات
  • مدیریت منابع انسانی
  • طراحی کار
  • طراحی زمان کار
  • کار گروهی
  • طراحی مشارکتی
  • ارگونومی جمعی
  • کار مشارکتی
  • دورکاری
  • مدیریت کیفیت

حرف آخر

همانطور که می دانید طراحی ضعیف و غلط محصولات و سیستم، موجب خستگی افراد می شود. بنابراین ارگونومی غلط موجب کاهش اشتیاق و روحیه ی کارمندان می شود. با استفاده از ارگونومی و بکار بردن ابزارهای نو، به بهبود زندگی کارکنان و بهره وری کمک کنید.

وبینار چیست؟ انواع آن، وسایل مورد نیاز و پاسخ به سوالات

بطور کلی رعایت اصول ارگونومی در زمان کار نه ‌تنها از آسیب‌ های روحی و جسمی کارکنان جلوگیری می ‌کند، بلکه می‌ تواند عملکرد و بهره‌ وری آنها را نیز افزایش دهد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا